Στενότερη συνεργασία σε εμπόριο και νέες τεχνολογίες αναζητούν Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον, για να ενισχύσουν τη θέση τους
Copyright 2021 The Associated |
Από τη χτεσινή Σύνοδο Κορυφής ΗΠΑ - ΕΕ στις Βρυξέλλες |
Βασική επιδίωξη και της χτεσινής Συνόδου Κορυφής - μετά τις αντίστοιχες Συνόδους του G7 και του ΝΑΤΟ - ήταν να «μεγιστοποιηθεί» η πίεση απέναντι στην οικονομική και στρατιωτική άνοδο της Κίνας και στην «επιθετικότητα της Ρωσίας».
Αποτυπώνοντας με χαρακτηριστικό τρόπο το «άγχος» των ΗΠΑ για τις ανακατατάξεις στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα και την ραγδαία ενίσχυση του Πεκίνου, ο Αμερικανός Πρόεδρος επισήμανε ότι «ο κόσμος έχει αλλάξει εντελώς» και η συνεργασία ΕΕ και ΗΠΑ είναι «η καλύτερη απάντηση για την αντιμετώπιση αυτών των αλλαγών», που όπως είπε προκαλούν «μεγάλο άγχος».
Η ατζέντα της Συνόδου φανερώνει το περιεχόμενο των αλλαγών και του «άγχους»: Ανοδος της Κίνας, εμπόριο, ανταγωνισμός για νέες τεχνολογίες και «πράσινες» επενδύσεις, πανδημία.
«Είναι συντριπτικά προς το συμφέρον των ΗΠΑ να έχουν μια καλή σχέση με το ΝΑΤΟ και την ΕΕ», είπε ο Μπάιντεν. «Η Αμερική επιστρέφει στην παγκόσμια σκηνή», επανέλαβε ο Μισέλ, ενώ και η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι «τα 4 τελευταία χρόνια δεν ήταν εύκολα, ο κόσμος άλλαξε δραματικά».
ΗΠΑ και ΕΕ δήλωσαν «έτοιμοι να αντιδράσουν σθεναρά» αν «επαναληφθούν» οι «αρνητικές συμπεριφορές και οι βλαπτικές δραστηριότητες» της Ρωσίας, σύμφωνα με την κοινή διακήρυξη.
Απέναντι στην Κίνα δεσμεύονται να «συνεργαστούν στενά», αν και στο ίδιο το κείμενο αναγνωρίζουν τις «πολύπλευρες προσεγγίσεις μας», ενώ εκφράζονται «κοινές ανησυχίες» για ζητήματα «δικαιωμάτων» (ειδικά για το Χονγκ Κονγκ και τους Ουιγούρους στη Σιντζιάνγκ) και για τις διεκδικήσεις του Πεκίνου στη Νότια Κινεζική Θάλασσα.
Οι ΗΠΑ επιζητούν την «αποκλιμάκωση» της εμπορικής διαμάχης με την ΕΕ, στον βαθμό που αυτό είναι δυνατόν και από τους μεταξύ τους ανταγωνισμούς, προκειμένου από κοινού να επικεντρωθούν σε αυτό που αποτελεί πρωταρχικό στόχο για τις ΗΠΑ, δηλαδή τη διατήρηση της πρωτοκαθεδρίας τους έναντι της Κίνας.
Από την πλευρά της η ΕΕ επιδιώκει να ενισχυθεί μέσα σε αυτό το ρευστό σκηνικό, να διατηρήσει «περιθώρια ελιγμών» στο πλαίσιο αυτής της συμμαχίας εναντίον της Κίνας, καθώς δεν ευθυγραμμίζεται πλήρως με τις προτεραιότητες των ΗΠΑ, τόσο για οικονομικούς όσο και για γεωπολιτικούς λόγους.
Χαρακτηριστικά, η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της ΕΕ, ωστόσο η μεταξύ τους επενδυτική συμφωνία, που θεωρητικά ανοίγει σε ευρωπαϊκά κεφάλαια τομείς της κινεζικής αγοράς με περιορισμένη ή απαγορευμένη πρόσβαση, έχει παγώσει μετά την ανταλλαγή κυρώσεων μεταξύ Βρυξελλών και Πεκίνου, χωρίς πάντως να έχει ακυρωθεί.
Σε αυτό το πλαίσιο, ΗΠΑ και ΕΕ επιδιώκουν συμβιβασμούς και «πάγωμα» εμπορικών συγκρούσεων, ώστε και οι δύο πλευρές να επικεντρωθούν σε «ευρύτερες ατζέντες», όπως η αντιμετώπιση της ανόδου της Κίνας, ο ανταγωνισμός στις νέες τεχνολογίες και μια «συμμαχία» για μεταρρύθμιση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου προς όφελός τους και σε βάρος του Πεκίνου.
Ετσι, ΗΠΑ και ΕΕ συμφώνησαν σε «ανακωχή» στη σχεδόν 17χρονη διαμάχη τους για τις επιδοτήσεις προς την αμερικανική εταιρεία αεροσκαφών «Boeing» και την ευρωπαϊκή «Airbus», τερματίζοντας για 5 χρόνια ένα πακέτο δασμών ύψους 11,5 δισ. δολαρίων, που περιλαμβάνουν από ευρωπαϊκό κρασί έως αμερικανικό καπνό και οινοπνευματώδη ποτά, τους οποίους δασμούς είχαν επιβάλει στο πλαίσιο της διαμάχης.
Επίσης δεσμεύονται μέχρι τον Δεκέμβρη να τερματίσουν τους εκατέρωθεν τιμωρητικούς δασμούς που σχετίζονται με τον χάλυβα και το αλουμίνιο, αν και ειδικά οι δασμοί σε χάλυβα και αλουμίνιο αναμένεται να διατηρηθούν, τουλάχιστον για το επόμενο διάστημα. Πρόκειται για δασμούς που έχουν επιβληθεί σε άλλες χώρες, ανάμεσά τους σε Κίνα, Ρωσία, Ιαπωνία, Τουρκία, και υποστηρίζονται από την αμερικανική βιομηχανία. Παράλληλα, Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον έχουν δηλώσει ότι θα συνεργαστούν για να αντιμετωπίσουν την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα χάλυβα της Κίνας.
ΗΠΑ και ΕΕ θέλουν να σχηματίσουν κοινό μέτωπο στις τεχνολογίες και στο εμπόριο, ενώ διαπραγματεύονται τον καθορισμό συμβατών προτύπων και τη διευκόλυνση του εμπορίου τεχνητής νοημοσύνης. Αντιμέτωπες με τον «ασιατικό γίγαντα» που απειλεί την αμερικανική υπεροχή στην ψηφιακή οικονομία, θα ιδρύσουν κοινό συμβούλιο ΕΕ - ΗΠΑ για το εμπόριο και την τεχνολογία, που θα εργαστεί για τη θέσπιση «κοινών κανόνων», ώστε - σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο - να μην αφεθεί το πεδίο ελεύθερο «στα αυταρχικά καθεστώτα».