Τα όρια της αστικής δημοκρατίας ως προς το ρόλο των αιρετών προσδιόρισε χτες η ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών. Και οι αιρετοί ...χειροκρότησαν
Την εντολή να πειθαρχήσουν στις γενικότερες δημοσιονομικές εξελίξεις, ώστε να μπει η χώρα στην ΟΝΕ, μετέφερε στους νομάρχες της χώρας - ανάμεσά τους και νεοεκλεγμένοι - με τους οποίους συναντήθηκε χτες, η ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών, σε ημερίδα γνωριμίας.
Στην κατεύθυνση αυτή, ο υπουργός και ο υφυπουργός Εσωτερικών, Αλ. Παπαδόπουλος και Γ. Φλωρίδης αντίστοιχα, "ξεκαθάρισαν" στους νομάρχες πως οι δαπάνες των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων (ΝΑ) που θα καλυφθούν από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (ΚΑΠ) - ποσοστά επί κρατικών φόρων που θεσμοθετούνται με σχετικό νομοσχέδιο, για το 1999, υπέρ του θεσμού - δεν μπορεί να ξεπερνούν τα 90 δισ., δηλαδή το 0,53% του συνόλου του κρατικού προϋπολογισμού. Ξεκαθάρισαν πως δεν έχουν την ευχέρεια της επιλογής των έργων που θα προωθηθούν στο νομό τους, κάτι που θα αποφασίζει ο διορισμένος γενικός γραμματέας Περιφέρειας, κατ' εντολή της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η τελευταία θα προσδιορίζει τα επιλέξιμα έργα - αυτά δηλαδή που μπορούν να χρηματοδοτηθούν. Πως κάθε βήμα ή ενέργειά τους θα γίνεται υπό την κρατική εποπτεία, προωθώντας στην κατεύθυνση αυτή τον έλεγχο νομιμότητας των πράξεων τον αιρετών από το γενικό γραμματέα της Περιφέρειας. Πως, τελικά, δεν είναι παρά εκτελεστικά όργανα μιας πολιτικής που λαμβάνεται από την Ευρωπαϊκή Ενωση, προωθεί η κυβέρνηση και εγγυάται η Περιφέρεια - "κλειδί" για την "αποκέντρωση", όπως έχει χαρακτηρίσει ο υπουργός την αποσυγκέντρωση προς τα κάτω της κεντρικής εξουσίας.
Προσπερνώντας την ισοπέδωση, ουσιαστικά, της αιρετότητας του θεσμού που συνεπάγονται οι παραπάνω εντολές, οι νομάρχες αρκέστηκαν, με ψήφισμά τους, μετά τις ομιλίες της ηγεσίας του υπουργείου Εσωτερικών, να δηλώσουν ικανοποιημένοι (!) επειδή η κυβέρνηση έκανε δεκτό το αίτημα της Ενωσης Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων Ελλάδας (ΕΝΑΕ), η συζήτηση του νομοσχεδίου για τα οικονομικά του θεσμού να γίνει σε εμβόλιμη συνεδρίαση στη Βουλή, ώστε να γίνει νόμος πριν το τέλος του χρόνου.
Με το ίδιο ψήφισμα, πάντως, οι νομάρχες, εμφανίζονται περίπου και ως διχασμένες προσωπικότητες: Από τη μια λένε ζήτω στην κυβέρνηση που τους ανακοίνωσε ότι θα πάρουν μόνο 90 δισ. κι από την άλλη καλούν τα νομαρχιακά συμβούλια να συντάξουν νομαρχιακούς προϋπολογισμούς με βάση το ποσό των 113 δισ. δραχμών. Τι συμβαίνει πράγματι; Απλά το ψέμα έχει κοντά ποδάρια: Οι νομάρχες αποδέχονται πράγματι τα 90 δισ. που τους δίνει η κυβέρνηση από τους ΚΑΠ και επιπλέον ζητούν να υπάρξει κυβερνητική απόφαση για αύξηση του ποσοστού του φόρου μεταβίβασης οικοδομών, οικοπέδων και αγροκτημάτων από 10 σε 13%, ελπίζοντας έτσι να αυξήσουν τα έσοδά τους χωρίς όμως να χαρακτηριστούν οι ίδιοι φορομπήχτες.
Ουσιαστικά, βέβαια, πρόκειται για μια "διεκδίκηση" στο κενό, αφού η ΕΝΑΕ έχει αποδεχτεί το περιεχόμενο του σχετικού νομοσχεδίου, όπου γίνεται σαφές πως "οι δαπάνες των ΝΑ που χρηματοδοτούνται από τους ΚΑΠ δεν μπορεί να αυξάνονται σε ετήσια βάση κατά ποσοστό μεγαλύτερο εκείνου της αύξησης των αντίστοιχων συνολικών δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού". Εχει δηλαδή αποδεχτεί το καπέλωμα του θεσμού από τα υπουργεία Εσωτερικών και Οικονομικών, τα οποία επιστρέφουν τους νομαρχιακούς εκείνους προϋπολογισμούς που δε συμβαδίζουν με τον κάθε φορά περιορισμό για τη συγκράτηση δαπανών, που θέτει ο κρατικός προϋπολογισμός.
Την ίδια στιγμή η ΕΝΑΕ, στο ψήφισμά της, συμφώνησε με την εξαγγελία του υπουργού Εσωτερικών να γίνει αναμόρφωση του νόμου 1622 για το "δημοκρατικό προγραμματισμό". Συμφώνησε ουσιαστικά στην αποδυνάμωση της ΝΑ, καθώς -όπως άφησε να εννοηθεί ο Αλ. Παπαδόπουλος- η Περιφέρεια ανάγεται στο κέντρο λήψης αποφάσεων που αφορούν τοπικές και νομαρχιακές υποθέσεις. Η θέση αυτή συμπληρώνεται από την εξαγγελία της κυβέρνησης ότι θα καταργήσει την επιτροπή του άρθρου 18 που ελέγχει τη νομιμότητα πράξεων των αιρετών και θα μεταφέρει την αρμοδιότητα στο γενικό γραμματέα Περιφέρειας.
Κατά τα άλλα, ο Αλ. Παπαδόπουλος είπε πως από το 2000 θα εφαρμοστεί πιλοτικά και από το 2001 υποχρεωτικά, στις ΝΑ, το διπλογραφικό σύστημα. Ενώ εξήρε και πάλι την "αποκέντρωση" του κράτους, λέγοντας πως η Αυτοδιοίκηση που είχαμε πριν τον "Καποδίστρια" ήταν ψευδής. Κάτι είναι κι αυτό, πριν μια βδομάδα έλεγε ότι δεν υπήρχε Αυτοδιοίκηση!