Στα μέσα του Γενάρη, οι κουβανικές αρχές προχώρησαν στη σύλληψη δύο Τσέχων πολιτών με την κατηγορία της παραβίασης της ιδιότητάς τους ως τουρίστες και πως, λειτουργώντας κάτω από τις διαταγές των ΗΠΑ, προχώρησαν σε επαφές με μέλη μικρών αντεπαναστατικών ομάδων. Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι ο Ιβάν Πιλίπ είναι πρώην υπουργός Οικονομικών και βουλευτής του τσέχικου Κοινοβουλίου, ενώ ο Ζαν Μπουμπένικ έπαιξε σημαντικό ρόλο το 1989 στη λεγόμενη «βελούδινη επανάσταση» και στο αντεπαναστατικό κίνημα ενάντια στο σοσιαλισμό στην πρώην Τσεχοσλοβακία.
Σύμφωνα με άρθρο της «Γκράνμα Ιντερνασιονάλ», σημειώνεται ότι «στις προκαταρκτικές έρευνες για την παραμονή των δύο αυτών "τουριστών" στο νησί, έχει φανεί πως η επίσκεψή τους δεν έχει καμιά σχέση με τον τουρισμό και πως ο πραγματικός στόχος τους ήταν να έρθουν σε επαφή με αντεπαναστατικά στοιχεία, να τους δώσουν οδηγίες και να τους παραδώσουν πόρους. Διάφοροι Τσέχοι πολίτες έχουν πάρει μέρος σε αυτή τη λυπηρή αντι-κουβανική ενέργεια, όπως και η κυβέρνηση της χώρας αυτής, που είναι ένας πραγματικός ιμπεριαλιστικός λακές».
Οπως αποδεικνύεται, οι Πιλίπ και Μπουμπένικ, τη στιγμή που υποτίθεται επισκέπτονταν την Κούβα ως τουρίστες, ακολούθησαν δρομολόγια και δραστηριότητες προηγούμενων επισκεπτών που οργανώθηκαν από το Γραφείο Συμφερόντων των ΗΠΑ. Το συγκεκριμένο γραφείο δημιουργήθηκε από τις ΗΠΑ για να αποσταθεροποιήσουν την επανάσταση της Κούβας, προωθώντας την εσωτερική ανατροπή, σύμφωνα με το Αρθρο 109 του Νόμου Χελμς - Μπάρτον που ψηφίστηκε το 1996. Ο σκοπός του είναι να διανεμηθούν πόροι σε προδότες που συνωμοτούν ενάντια στην Επανάσταση. Οι πράκτορές του ταξιδεύουν μέσω των ΗΠΑ, όπου εκπαιδεύονται και εφοδιάζονται κατάλληλα, για να μπορούν να οργανώνουν, να διευθύνουν και να βγάζουν σε πέρας αυτές τις ενέργειες.
Δεν είναι η πρώτη φορά...
Η κουβανική πρεσβεία στην Πράγα ανακοίνωσε πως οι αντικουβανικές δραστηριότητες των δύο Τσέχων ήταν απλά οι τελευταίες «ανάμεσα σε μια μακριά λίστα μη φιλικών ενεργειών που πραγματοποιήθηκαν ενάντια στην Κούβα» από τις τσέχικες αρχές, από τότε που ανέλαβε την προεδρία το 1989 ο Βάτσλαβ Χάβελ. Σε γράμμα του προς τον αντιπρόεδρο της επιτροπής διεθνών σχέσεων της Κάτω Βουλής του τσέχικου Κοινοβουλίου, Μιλοσλάβ Ράνσντορφ, το διπλωματικό στέλεχος της Κούβας στην Πράγα, Ντέιβιντ Πάβλοβιτς, κατονόμασε 7 Τσέχους διπλωμάτες στην Αβάνα που κατά το διάστημα από το 1990 έχουν έρθει σε επαφή με αντεπαναστατικές ομάδες. Ο Πάβλοβιτς έδωσε και λεπτομέρειες για τις σχέσεις τους με αξιωματούχους των ΗΠΑ του Γραφείου Συμφερόντων των ΗΠΑ.
«Από το 1991 μέχρι το 1998», γράφει ο Πάβλοβιτς, «η τσεχική κυβέρνηση ήταν ανάμεσα στις χώρες που υποστήριξαν και υπερψήφισαν αντικουβανικά σχέδια αποφάσεων των ΗΠΑ για τα ανθρώπινα δικαιώματα». Μετά την αποτυχία της τελευταίας τέτοιας απόφασης στην Επιτροπή για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στη Γενεύη το 1998, η τσεχική κυβέρνηση συμφώνησε να παίξει το ρόλο του «δημόσιου προσώπου» της αντικουβανικής πολιτικής των ΗΠΑ. Για παράδειγμα, όταν ο πρόεδρος της Χιλής, Εντουάρντ Φράι επισκέφτηκε την Πράγα, το βασικό θέμα της ατζέντας των επίσημων συζητήσεων ήταν το σχέδιο αντικουβανικού ψηφίσματος για την Επιτροπή των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων για το 2000. «Δεν είναι μυστικό πως το σχέδιο ψηφίσματος ήταν κύρια η δουλιά του προέδρου Χάβελ και του υφυπουργού Εξωτερικών Μαρτίν Παλούς».
Στην «Γκράνμα Ιντερνασιονάλ» αναφέρεται ότι επαφές με αντεπαναστατικές ομάδες είχαν κατά το 2000 δύο Λετονοί, ένας Πολωνός, ένας Ρουμάνος και ένας Τσέχος, οι οποίοι ενεργούσαν κάτω από τις υπηρεσίες του Γραφείου Συμφερόντων. Παρέδωσαν χρήματα και υλικά για τις δραστηριότητές τους και μετέδωσαν την «πείρα» τους για αντισοσιαλιστικές ενέργειες σε αυτές τις χώρες.
Από τη μεριά του, το υπουργείο Εξωτερικών της Τσεχίας, όπως αναμενόταν, με μεγάλη επισημότητα και έντονη επίκριση έχει διαμαρτυρηθεί. «Οι υποκριτικές φωνές του είναι άνευ αξίας, όπως ο επαίσχυντος ρόλος που έπαιξε η τσέχικη κυβέρνηση όταν ενέργησε ως όργανο των ΗΠΑ στην καταδίκη της Κούβας στην Επιτροπή των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων στη Γενεύη. Αυτό που θα πρέπει να κάνει ο υπουργός είναι να ζητήσει συγνώμη από την Κούβα», τονίζεται στην «Γκράνμα Ιντερνασιονάλ».
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του Κομμουνιστικού Κόμματος Μοραβίας - Βοημίας, Βότετς Φιλίπ, μιλώντας στην καθημερινή εφημερίδα «Χάλο Νόβινι», τόνισε ότι κάθε πολίτης και τουρίστας θα πρέπει να σέβεται τους νόμους του κράτους που επισκέπτεται και πως αφορά τις κουβανικές αρχές να αποφασίσουν αν οι Πιλίπ και Μπουμπένικ είχαν διαπράξει κάποια εγκληματική ενέργεια. Ωστόσο, υποστήριξε ότι ήταν σίγουρος πως για το καλό των τσεχο-κουβανικών σχέσεων, οι δύο αυτοί θα πρέπει να σταλούν πίσω, «ώστε το κράτος της Τσεχίας να αποφασίσει μόνο του τι να τους κάνει».
Αξίζει να σημειωθεί ότι το 1997, το Γραφείο Συμφερόντων των ΗΠΑ έλαβε 500.000 δολάρια από την Υπηρεσία για τη Διεθνή Ανάπτυξη των ΗΠΑ (USAID). Ακολούθησε μια επιπλέον επιδότηση το 1999 - 2000 που έφτανε τα 825.000 δολάρια. Από το Γραφείο Συμφερόντων χρηματοδοτήθηκε και συστήθηκε το λεγόμενο «Κέντρο για μια Ελεύθερη Κούβα», που ηγούνταν ο πρώην πράκτορας της ΣΙΑ, Φρανκ Καλζόν και που χρηματοδοτήθηκε παραπέρα από το USAID με 1 εκατομμύριο δολάρια.
Ο ρόλος του Γραφείου Συμφερόντων είναι να στρατολογεί πολιτικούς, δημοσιογράφους και άλλους από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη που έχουν πείρα «μετάβασης προς τη δημοκρατία» και να τους στείλουν στην Κούβα για να βοηθήσουν στη δημιουργία «μη κυβερνητικών οργανώσεων», που θα αντιπαλεύουν «τη δικτατορία του Κάστρο». Υπάρχουν σχέδια να τυπωθούν και να διανεμηθούν φυλλάδια στην Κούβα με το αίτημα αυτό.
«Δεν είμαστε εμείς που έχουμε κάνει κάποιο παράπτωμα στην τσέχικη κυβέρνηση», γράφει στην επιστολή του ο Πάβλοβιτς. «Πρόκειται για μια υπόθεση όπου Τσέχοι πολίτες μπαίνουν στη χώρα ως τουρίστες και παραβιάζουν τους κουβανικούς νόμους, συναγελαζόμενοι με ηγέτες αντεπαναστατικών ομάδων, παραβιάζοντας έτσι την αυτοκυριαρχία μας... Ο κουβανικός λαός και η κυβέρνησή του αναμένουν μια εξήγηση και μια συγνώμη από την τσέχικη κυβέρνηση».