Copyright 2018 The Associated |
Από την κοινή συνέντευξη Τύπου Γιούνκερ - Ζάεφ |
Στην περιοδεία τον συνοδεύουν η επικεφαλής της ΕΕ για την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας, Φεντερίκα Μογκερίνι, και ο επίτροπος της ΕΕ αρμόδιος για θέματα Διεύρυνσης, Γιοχάνες Χαν.
Ο Ζ. Κλ. Γιούνκερ επισκέφτηκε ήδη ΠΓΔΜ και Αλβανία, δύο χώρες με τις οποίες η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ είναι σε παζάρια για διευθέτηση σειράς ζητημάτων ώστε να «τρέξουν» τα σχέδια «ευρωατλαντικής ολοκλήρωσης» της περιοχής.
Στη συνέντευξη Τύπου με τον πρωθυπουργό της ΠΓΔΜ, Ζόραν Ζάεφ, ο πρόεδρος της Κομισιόν επέμεινε να προχωρήσουν στη χώρα μια σειρά από καπιταλιστικές αναδιαρθρώσεις ώστε να προχωρήσουν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την ΕΕ, και να επιλυθεί το ζήτημα του ονοματολογικού.
Πρόσθεσε πως «σε ό,τι αφορά το όνομα της χώρας, δεν πρόκειται να εκφράσω από την πλευρά μου κάποια άποψη», και πως «θα αφήσω τη διευθέτηση του προβλήματος σε εσάς και τους Ελληνες φίλους σας», συμπληρώνοντας ωστόσο ότι «την περασμένη Παρασκευή, κατά τη διάρκεια του Συμβουλίου Κορυφής στις Βρυξέλλες, συμβούλευσα τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα να παραμείνει στο δρόμο που πήρε».
Από την πλευρά του ο Ζάεφ είπε ότι «μαζί με τον Ελληνα πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα εργαζόμαστε σοβαρά για να κλείσουμε αυτό το χρονίζον και βασανιστικό πρόβλημα, η επίλυση του οποίου θα μας ανοίξει το δρόμο για να γίνουμε μέλη της ΕΕ και του ΝΑΤΟ», συμπληρώνοντας πως η καλύτερη λύση είναι ένας γεωγραφικός προσδιορισμός ή «Νέα Μακεδονία».
Αργότερα, στα Τίρανα, ο πρόεδρος της Κομισιόν κάλεσε τη χώρα να συνεχίσει τις αναδιαρθρώσεις στον κρατικό μηχανισμό και ιδιαίτερα στους τομείς καταπολέμησης της εγκληματικότητας και Δικαιοσύνης. Επίσης, σημείωσε ότι «για την ένταξη στην ΕΕ απαιτείται η διευθέτηση όλων των προβλημάτων με τα σύνορα (σ.σ. θέμα που αφορά και τη χάραξη θαλασσίων ζωνών με την Ελλάδα) πριν από την ημερομηνία ένταξης. Στηρίζω ένθερμα όλους εκείνους που θέλουν να βάλουν τέλος στις εδαφικές διενέξεις και αυτό αποτελεί ένδειξη για το ενδιαφέρον της Αλβανίας να γίνει μέλος της ΕΕ το συντομότερο».
Σαν «τυράκι» αλλά και κατά τρόπο ενδεικτικό της «βιασύνης» που τροφοδοτούν οι ανταγωνισμοί με άλλα ιμπεριαλιστικά κέντρα, σημείωσε ότι η εισδοχή των υποψήφιων προς ένταξη χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ πιθανώς θα γίνει ήδη από το 2025 (μέχρι στιγμής για τότε προγραμματίζεται η εισδοχή μόνο Σερβίας και Μαυροβουνίου), με προϋπόθεση ότι θα έχουν ολοκληρώσει τις απαιτούμενες αναδιαρθρώσεις προκειμένου να εκπληρώνουν τα κριτήρια που θέτει η ΕΕ.
Σημειωτέον, μιλώντας στο κρατικό ραδιόφωνο, ο Ελληνας ΥΠΕΞ Ν. Κοτζιάς προανήγγειλε ότι το Μάρτη θα μεταβεί στα Σκόπια, προς συνέχιση των διαπραγματεύσεων. Είπε ακόμα ότι πιθανώς θα έχει στείλει από νωρίτερα το σχέδιο συμφωνίας που καταρτίζει η Αθήνα και το οποίο, όπως είπε, έχει ολοκληρωθεί και εγκριθεί από την πολιτική ηγεσία του ελληνικού ΥΠΕΞ και έχει σταλεί πλέον στο Μαξίμου, ενώ συμπλήρωσε πως αυτό περιλαμβάνει την πρόταση της Αθήνας για την ονομασία της ΠΓΔΜ και τα παράγωγά της.
Δεν φάνηκε, πάντως, τόσο αισιόδοξος όσο ο Ζάεφ την προηγούμενη βδομάδα, ότι το Μάρτη θα υπάρχει συμφωνία: «Δεν είμαι σίγουρος. Αν ο κ. Ζάεφ έχει διάθεση πιο συμβιβαστική από αυτήν που έχει δείξει μέχρι σήμερα, ναι. Αλλά είπε ότι θα είναι το Μάρτη τελειωμένο και, ταυτόχρονα, έκανε δηλώσεις στις οποίες δεν δείχνει συμβιβαστική διάθεση». Σχολιάζοντας δε τη δημόσια άρνηση της σκοπιανής πλευράς να προχωρήσει σε συνταγματική αναθεώρηση, είπε πως «οι κύριοι εκπρόσωποι του φιλικού μας, στο βορρά μας, κράτους, πρέπει να μη διατυπώνουν με τέτοιους κατηγορηματικούς τρόπους αντικείμενα της διαπραγμάτευσης. Εγώ να σας πω ότι ο τρόπος να διασφαλιστεί - μπορεί και με έναν τρόπο, γιατί και τα Συντάγματα αλλάζουν - η σταθερότητα του ονόματος που θα συμφωνηθεί είναι να περάσει μέσα από το Σύνταγμα».
Χτες, εξάλλου, στο περιθώριο του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ στις Βρυξέλλες, δήλωνε: «Νομίζω ότι και οι δύο πλευρές συμφωνούμε ότι πρέπει να αναζητηθεί λύση. Η πλευρά των Σκοπίων πιστεύει ότι πρέπει να είναι μία εύκολη γι' αυτούς λύση, εμείς πιστεύουμε ότι πρέπει να είναι μία λύση που να κρατάει στο χρόνο και να είναι δίκαιη».
Σε συνέντευξή του, νωρίτερα, στο γερμανικό περιοδικό «Spiegel», ο Ζάεφ απέρριψε αυτό που παρουσιάζεται ως ελληνική πρόταση για αμετάφραστη χρήση του ονόματος σε διεθνές επίπεδο, λέγοντας πως «αυτό δεν θα είχε προηγούμενο διεθνώς».
Ταυτόχρονα, δείχνοντας ουσιαστικά ότι στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης βρίσκεται «διευθέτηση» που παρακάμπτει την απαλοιφή των αλυτρωτισμών και τις αντίστοιχες αλλαγές στο Σύνταγμα της γείτονος, επαναλάμβανε πως «το όνομά μας είναι η περηφάνια και η ταυτότητά μας. Δεν διακρίνω κανένα λόγο για την απαίτηση να το αλλάξουμε στο Σύνταγμά μας, αυτό θα έπληττε την αξιοπρέπειά μας. (...) Ενα Σύνταγμα μπορεί να αναθεωρηθεί και αυτό με τη σειρά του να αναιρεθεί και πάλι. Η σημαντικότερη εγγύηση για την Ελλάδα όμως είναι ότι η λύση της διαμάχης για το όνομα θα έχει ισχύ. Γι' αυτό υπάρχουν διεθνείς συνθήκες, οι οποίες επικυρώνονται για να ισχύουν στη συνέχεια σε διεθνή όργανα».
Το ενδεχόμενο απέρριψε και σε συνέντευξή του στο «Euronews», όπου αρνήθηκε ότι στις διμερείς συζητήσεις με την Αθήνα έχει τεθεί το θέμα της εθνικότητας. «Δεν υπάρχει καμία συζήτηση για την ταυτότητα με την έννοια της εθνικότητας», είπε, «αλλά υπάρχει μια παράγραφος σχετικά με την υπηκοότητα».
Μάλιστα, σε ό,τι αφορά την απαίτηση για ονομασία για όλες τις χρήσεις - «erga omnes» - ο Ζάεφ έδωσε την ερμηνεία ότι «"erga omnes" συνεπάγεται εφαρμογή για τον υπόλοιπο κόσμο», και άρα όχι για το εσωτερικό της χώρας του, δηλαδή πώς θα ονομάζουν οι ίδιοι οι κάτοικοι της ΠΓΔΜ τη χώρα τους και πώς θα αυτοπροσδιορίζονται.
Να σημειωθεί ότι ο πρωθυπουργός, Αλ. Τσίπρας, συναντήθηκε το μεσημέρι του Σαββάτου με επτά γερουσιαστές των ΗΠΑ στο Μέγαρο Μαξίμου, με την παρουσία βέβαια και του Αμερικανού πρέσβη στην Ελλάδα, Τζ. Πάιατ. Σύμφωνα με το Μαξίμου, κατά τη συνάντηση συνομίλησαν για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και τις περιφερειακές εξελίξεις, με έμφαση στην τουρκική προκλητικότητα στην περιοχή, το ονοματολογικό της ΠΓΔΜ και την ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων.
Στην πρωτεύουσα της ΠΓΔΜ, ο εκεί πρέσβης των ΗΠΑ Τζ. Μπέιλι, σε δηλώσεις του είπε ότι «ΗΠΑ και ΕΕ βοήθησαν την "Μακεδονία" να βγει από μια βαθιά πολιτική κρίση» και ότι «μια επιτυχής ολοκλήρωση των αναδιαρθρώσεων στη "Μακεδονία" απαιτεί τη μετατροπή της υποστήριξης του 75% για εισδοχή σε ΕΕ και ΝΑΤΟ σε πολιτική βούληση».
Εξάλλου, στην Αθήνα, ο Τζ. Πάιατ συναντήθηκε, για δεύτερη φορά μετά τις 26/1, με τον πρόεδρο της ΝΔ, Κυρ. Μητσοτάκη. Οπως διαχέεται από τη ΝΔ, συζήτησαν τις «τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις», τις «εξελίξεις στο θέμα των Σκοπίων», και την «αυξημένη τουρκική προκλητικότητα», καθώς και την υπόθεση «Novartis» (βλέπε και σχετικό θέμα).
Ο πρόεδρος της ΝΔ συναντήθηκε και με τη Βρετανίδα πρέσβη Κέιτ Σμιθ, με αντίστοιχη θεματολογία.
Ενδεικτικό πάντως του ενδιαφέροντος ΕΕ και επιχειρηματικών ομίλων για την περιοχή είναι και το 3ο επενδυτικό συνέδριο για τα Δυτικά Βαλκάνια, που διοργάνωσε η Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την Ανοικοδόμηση και την Ανάπτυξη, χτες στο Λονδίνο, όπου μετείχαν και πρωθυπουργοί κρατών της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων των Ζάεφ και Ράμα, παρουσιάζοντας ο καθένας τους τις ευκαιρίες και τα «θέλγητρα» της χώρας τους για τους «επενδυτές».
Στο συνέδριο μετείχε και ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Μπ. Μπορίσοφ, η χώρα του οποίου ασκεί στο εξάμηνο αυτό την προεδρία στο Συμβούλιο της ΕΕ, ο οποίος είπε μεταξύ άλλων ότι σύμφωνα με εκτιμήσεις η οικοδόμηση πανευρωπαϊκών μεταφορικών διαύλων στην περιοχή θα κοστίσει περίπου 30 δισ. ευρώ, και η κατασκευή ψηφιακής υποδομής περίπου 5 δισ. ευρώ.
«Το σχέδιο που προτείνουμε είναι προς το συμφέρον κάθε χώρας της περιοχής. Οταν αυτοί οι δίαυλοι θα είναι έτοιμοι, κάθε πρωτεύουσα θα είναι προσβάσιμη με σιδηρόδρομο, αυτοκινητόδρομο, και αντίστοιχα ίντερνετ», είπε, και συμπλήρωσε ότι όλα τα σχετικά σχέδια θα παρουσιαστούν σε συνάντηση των ηγετών των 6 χωρών με τον Γιούνκερ στη Σόφια, την ερχόμενη Πέμπτη, 1η Μάρτη.