Στιγμιότυπο από τη συνεδρίαση την περασμένη Δευτέρα |
Στη συνεδρίαση εκπροσωπήθηκαν 14 μόνιμα μέλη του ΝΑΤΟ συν τη Βόρεια Μακεδονία ως υπό ένταξη μέλος και οι θεματικές ήταν: Οι προτεραιότητες της Ελλάδας στον τομέα της άμυνας και των εξωτερικών υποθέσεων. Η προσφυγική - μεταναστευτική κρίση στην Ελλάδα και ο αντίκτυπός της στην ασφάλεια. Η ασφάλεια των συνόρων. Ο ρόλος της Ρωσίας στα Βαλκάνια. Ο ρόλος και η συμβολή του ΝΑΤΟ - η οπτική της Ελλάδας. Οι προκλήσεις στη νότια πτέρυγα του ΝΑΤΟ - οι ελληνικές θέσεις.
Στα μέλη των υποεπιτροπών απευθύνθηκαν ο υπουργός Αμυνας, Ευ. Αποστολάκης, ο υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής, Δ. Βίτσας, και η υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη, Κατερίνα Παπακώστα.
Ξεδιπλώνοντας όλο το «πανόραμα» της εμπλοκής της κυβέρνησης στους αμερικανοΝΑΤΟικούς σχεδιασμούς, ο υπουργός Αμυνας τόνισε στην πρωτολογία του ότι αποτελεί «πολιτική αρχών» της κυβέρνησης η «ενεργότερη συμμετοχή στις δομές ασφάλειας και άμυνας του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, καθώς και η ανάπτυξη πρωτοβουλιών εντός αυτών».
Στο πλαίσιο αυτό και σε ό,τι αφορά τα ευρωατλαντικής κοπής σχήματα που στήνονται στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο, σημείωσε ότι «η Ελλάδα, αναγνωρίζοντας τον ρόλο της στην ευρύτερη περιοχή γεωπολιτικού ενδιαφέροντος, στηρίζει το συμμαχικό αποτύπωμα στον Νότο (...) με απώτερη επιδίωξη τη συγκρότηση μιας διευρυνόμενης ομάδας περιφερειακών εταίρων».
Ενώ αναπαράγοντας ουσιαστικά όσα κατά καιρούς έχει πει ο πρέσβης των ΗΠΑ, Τζ. Πάιατ, για την «Ελλάδα - γεωπολιτικό μεντεσέ» στα αμερικανικά σχέδια στην περιοχή, πρόσθεσε ότι η χώρα «κατέχει ένα ρόλο - κλειδί στην προώθηση συνεργιών και πρωτοβουλιών, ηγείται πολυμερών αμυντικών σχημάτων και λειτουργεί ως αγωγός επικοινωνίας μεταξύ των χωρών στη Μέση Ανατολή και στον Κόλπο, όπως την Κύπρο, το Ισραήλ, την Αίγυπτο, την Ιορδανία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ, διοργανώνοντας πολυμερείς ασκήσεις και διεξάγοντας συνόδους σε υπουργικό επίπεδο».
«Επιπλέον», συμπλήρωσε σε άλλο σημείο, «ως έμπρακτη υλοποίηση του Συμμαχικού ενδιαφέροντος για το Νότο, η Ελλάδα υποστηρίζει τη σύσταση του Διακλαδικού Στρατηγείου και Περιφερειακού Κόμβου στη Νάπολη της Ιταλίας», ενώ «στο πλαίσιο της Μόνιμης Διαρθρωμένης Συνεργασίας της ΕΕ (PESCO), συμμετέχει σε 5 προγράμματα ως επικεφαλής έθνος και σε άλλα 9 ως συμμετέχον».
Εκτός από την Ανατ. Μεσόγειο εστίασε και στα Βαλκάνια, επαναλαμβάνοντας το ΝΑΤΟικό αφήγημα ότι «η ένταξη της Βόρειας Μακεδονίας στο ΝΑΤΟ θα συντελέσει στην εμπέδωση και ισχυροποίηση του αισθήματος σταθερότητας», σε μια περιοχή που, όπως είπε σε άλλο σημείο της ομιλίας του αναφερόμενος στη Ρωσία, «διαπιστώνουμε ένα διαχρονικό ενδιαφέρον που οφείλεται στις στρατηγικές επιδιώξεις της Μόσχας για τη συγκεκριμένη περιοχή, ενώ τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση της παρουσίας της στον οικονομικό και κυρίως στον ενεργειακό τομέα».
Σε ό,τι αφορά εξάλλου τη Βόρεια Μακεδονία, ο υπουργός επανέφερε τη θέληση της κυβέρνησης, αφού πρώτα έγινε ο ΝΑΤΟικός «στρατολογητής» της χώρας στην ιμπεριαλιστική συμμαχία, τώρα να γίνει και ο «εκπαιδευτής» της, ώστε αυτή να προσαρμοστεί μια ώρα αρχύτερα στα ευρωατλαντικά πρότυπα. Οπως είπε, «έχουμε σημαντικό ρόλο να παίξουμε, καθώς θα απαιτηθεί από τη χώρα αυτή συστηματικός μετασχηματισμός των Ενόπλων Δυνάμεών της, ώστε να ανταποκρίνεται στα προαπαιτούμενα πρότυπα και στις απαιτήσεις της Συμμαχίας, που αφορούν στη διαλειτουργικότητα και την τυποποίηση (...) Είμαστε έτοιμοι να παράσχουμε υπηρεσίες Εναέριας Αστυνόμευσης, που ήδη προσφέρουμε στην Αλβανία και το Μαυροβούνιο, αλλά και κάθε άλλη δυνατή υποστήριξη για την ομαλή ενσωμάτωση της χώρας στις ΝΑΤΟικές δομές».
Επιβεβαιώνοντας άλλωστε πως η επιθετική στρατηγική του ΝΑΤΟ με στόχο την περικύκλωση της Ρωσίας φέρει φαρδιά - πλατιά την υπογραφή της κυβέρνησης, σημείωσε μεταξύ άλλων πως «σε ό,τι αφορά το ευρύτερο πεδίο της Αμυνας και Αποτροπής, η Ελλάδα υποστηρίζει ενεργά τη διαδικασία προσαρμογής του ΝΑΤΟ από το 2014 και εντεύθεν. Θεωρούμε ότι τα προγράμματα της Προωθημένης Παρουσίας (Enhanced Forward Presence) στη Βαλτική και Tailored Forward Presence στη Μαύρη Θάλασσα είναι ισορροπημένα και έχουν ενισχύσει το αποτρεπτικό προφίλ της Συμμαχίας. Επιπλέον, η αναδιοργάνωση της Δομής Διοίκησης και η ενίσχυση του ρόλου της Δομής Δυνάμεων στην ικανοποίηση του επιπέδου φιλοδοξίας του ΝΑΤΟ αποτελούν βήματα σε θετική κατεύθυνση», διαβεβαιώνοντας ότι όπως και τα προηγούμενα χρόνια, που η Ελλάδα «τίμησε τις δεσμεύσεις της» σε ΝΑΤΟ και ΕΕ, «θα εξακολουθήσει να στηρίζει το σύνολο των δράσεων προσαρμογής του ΝΑΤΟ στο πλαίσιο των δυνατοτήτων της».
Ο Δ. Βίτσας ζήτησε αναθεώρηση του Κανονισμού του Δουβλίνου για «δικαιότερη» κατανομή των προσφύγων μεταξύ των κρατών - μελών της ΕΕ, αλλά μέχρι να γίνει αυτό, να πάμε μέσα από «συμβιβασμούς» σε ένα μεταβατικό μηχανισμό. Ολα αυτά την ώρα που η κυβέρνηση συνυπογράφει και υλοποιεί μέχρι κεραίας την πολιτική της ΕΕ και την κατάπτυστη συμφωνία ΕΕ - Τουρκίας, που εγκλωβίζει χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες κάτω από άθλιες συνθήκες στα νησιά, ενώ με πρόσχημα το Προσφυγικό στο Αιγαίο σουλατσάρει μόνιμα ΝΑΤΟική αρμάδα, που ελέγχει την «πορεία» των ρωσικών πλοίων.
Η Κατερίνα Παπακώστα τόνισε μεταξύ άλλων τον «ενεργό ρόλο της Ελλάδας στα πλαίσια της Διατλαντικής Συμμαχίας και τις σύγχρονες προκλήσεις που αναδύονται στην ευρύτερη γεωγραφικά περιοχή», χαρακτηρίζοντας «επιτακτική την ανάγκη εφαρμογής μακροπρόθεσμης και σταθερής πολιτικής Αμυνας και Ασφάλειας». Μιλώντας, επίσης, για τον «σημαίνοντα ρόλο των πληροφοριών», είπε ότι έχει ιδρυθεί στην Ελληνική Αστυνομία η Διεύθυνση Διαχείρισης και Ανάλυσης Πληροφοριών (ΔιΔΑΠ), η οποία υποστηρίζει, μεταξύ άλλων, τον «βασικό πυλώνα της αντιεγκληματικής πολιτικής της χώρας», με την ενίσχυση της «εσωτερικής ασφάλειας σε όλα τα επίπεδα (εθνικό, περιφερειακό, τοπικό)».
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης και στη διαδικασία των ερωταπαντήσεων, η πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του ΝΑΤΟ, Μαντελίν Μουν, χαιρέτισε το ελληνικό Κοινοβούλιο για το «θάρρος» που επέδειξε επικυρώνοντας τη συμφωνία των Πρεσπών, ως «την πιο σωστή για την ασφάλεια, την ειρήνη και τη συμμετοχή στο ΝΑΤΟ».
Επικαλούμενη ακόμη επαφές που είχε με εκπροσώπους της Β. Μακεδονίας, της Ουκρανίας κ.ά. η Μ. Μουν κατηγόρησε τη Ρωσία ότι καταφεύγει «ακόμα και σε απειλές», τη δε Κίνα ότι δίνει αθρόα «χρηματική στήριξη», ζητώντας από τα κυβερνητικά στελέχη να της δώσουν μιαν εικόνα του τι συμβαίνει.
Προηγουμένως η ίδια, σε συνάντησή της με τον πρόεδρο της Βουλής, Ν. Βούτση, είπε: «Είστε ένας από τους πολύ σημαντικούς συμμάχους στο ΝΑΤΟ, είστε η ελίτ μέσα στη Συμμαχία, καθότι φτάνετε το 2% σε ό,τι αφορά τον προϋπολογισμό και η δέσμευσή σας στις δύσκολες αποστολές που έχει η Συμμαχία, σε μέρη όπως το Αφγανιστάν, είναι πάρα πολύ σημαντική, όπως και στις αποστολές στο Κοσσυφοπέδιο, όπου και εκεί κάνατε πολύ μεγάλες προσπάθειες για την επίτευξη της ειρήνης και της σταθερότητας».
Πέρα από την Μουν, και άλλα μέλη της ΚΣ του ΝΑΤΟ απηύθυναν ερωτήματα στους υπουργούς, όπως για την «κακόβουλη δραστηριότητα» της Ρωσίας στο διαδίκτυο, τον κυβερνοπόλεμο και τον υβριδικό πόλεμο από μέρους της, τις «εκστρατείες παραπληροφόρησης» που διοργανώνει κ.λπ.
Επίσης, ο υπουργός Αμυνας ρωτήθηκε συγκεκριμένα πώς συνδράμει η Ελλάδα την ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ανατ. Μεσόγειο, πώς θα επεκτείνουν την παρουσία τους στην Ελλάδα οι Αμερικανοί, με περαιτέρω «προσωρινή στάθμευση στρατευμάτων τους», όπως ειπώθηκε, καθώς τα μέλη της ΚΣ σημείωσαν χαρακτηριστικά ότι «οι εγκαταστάσεις στη Σούδα είναι πλέον πλήρεις και δεν επεκτείνονται».
Απαντώντας ο Ευ. Αποστολάκης και δείχνοντας τις νέες αποστολές που επιδιώκει να αναλάβει η κυβέρνηση στο ΝΑΤΟικό καταμερισμό, είπε ότι με τη Ρωσία η Ελλάδα έχει μεν «ιστορικές σχέσεις, χωρίς όμως να ανήκουμε στην ίδια ομάδα. Αλλά υπάρχει καλή επικοινωνία που προτείνουμε ότι μπορεί να αξιοποιηθεί. Χρειάζεται ένα καλό κλίμα συνεργασίας και συζήτηση π.χ. για την Ουκρανία».
Εστιάζοντας στη συνεργασία με τις ΗΠΑ τόνισε ότι «πιθανώς είναι στα καλύτερα επίπεδα που ήταν ποτέ σε όλους τους τομείς. Ειδικά στο στρατιωτικό τομέα έχουμε εξαιρετική συνεργασία». Πρόσθεσε ότι ο ίδιος έλεγε πριν από κάποια χρόνια σε Αμερικανούς ιθύνοντες πως η παρουσία των αμερικανικών δυνάμεων δεν πρέπει να μειωθεί στην Ανατ. Μεσόγειο, γιατί αλλιώς κάποιος άλλος θα καλύψει το κενό. «Δυστυχώς επιβεβαιώθηκα. Πριν κάποια χρόνια επικράτησε η άποψη ότι το σημείο ενδιαφέροντος είναι ο Ειρηνικός. Εκτοτε από 2 με 4 ρωσικά πλοία που είχαμε καθημερινά στην Ανατ. Μεσόγειο, φτάσαμε στα 15, 16, 17 κατά μέσο όρο κάθε μέρα, οπότε καθένας βγάζει τα συμπεράσματά του», είπε.
Και συνέχισε: «Η προτροπή προς την Αμερική είναι η παρουσία των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων στην περιοχή να είναι όσο το δυνατό μεγαλύτερη», ως «επιβεβλημένη για λόγους ασφαλείας». Σε άλλο σημείο, άλλωστε, των τοποθετήσεών του είπε: «Συμφωνώ ότι το βασικό πρόβλημα στην περιοχή είναι οι Ρωσία και Κίνα. Δεν μας απειλούν άμεσα, αλλά θα πρέπει να δούμε τι θα πράξουμε στο μέλλον».
Δίνοντας δε και μια εικόνα για τις δεκάδες διευκολύνσεις που παρέχονται στους Αμερικανούς, μίλησε για «στήριξή» τους στις ήδη υφιστάμενες στρατιωτικές εγκαταστάσεις και ότι «ήδη υπάρχουν αρκετές συνεργασίες σε αυτή την κατεύθυνση»: «Στη Λάρισα φιλοξενούνται τα MQ9 (σ.σ. μη επανδρωμένα αερο-οχήματα). Στο Στεφανοβίκειο η 4η Αερομεταφερόμενη Ταξιαρχία των ΗΠΑ, που έμεινε φέτος 4 μήνες, και πιθανότατα από του χρόνου να μείνει παραπάνω. Στην Κρήτη βρίσκονται αρκετά τμήματα Ειδικών Δυνάμεων (σ.σ. των Αμερικανών). Η Σούδα είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της συνεργασίας μας και αξιοποιείται με προοπτική αυτή η συνεργασία να εντατικοποιηθεί». Πρόσθεσε, επίσης, ότι έχουν πολλαπλασιαστεί οι κοινές ασκήσεις και συνεκπαιδεύσεις.
Από τη συζήτηση δεν έλειψαν το Κυπριακό, οι ΑΟΖ και το Ενεργειακό. Ο Τούρκος βουλευτής του AKP, Αχμέτ Γιλντίζ, απείλησε με «συνέπειες» αν δεν υπάρξει διαμοιρασμός των κερδών από τους υδρογονάνθρακες στην κυπριακή ΑΟΖ. Οπως είπε, «αν υπάρχει ανάγκη εξόρυξης υδρογονανθράκων, αυτή μπορεί να γίνει μετά την επίλυση ή με κοινή συμφωνία των δύο πλευρών για να μοιράζονται τις άδειες. Είναι λοιπόν μια ευκαιρία για την περιοχή. Αν οι Ελληνοκύπριοι το θέλουν (το μοίρασμα των κοιτασμάτων), η πόρτα είναι ανοιχτή. Οταν όμως οι εξορύξεις σε μια περιοχή που ανήκει σε δύο περιοχές γίνονται μονομερώς, αυτό δεν είναι αποδεκτό και έχει συνέπειες. Ελπίζω και οι δύο πλευρές να εργαστούν για να υπάρξει συνεργασία»...
Ανέλαβε να του απαντήσει ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και επικεφαλής της ελληνικής αντιπροσωπείας στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του ΝΑΤΟ, Χρ. Καραγιαννίδης, υπερασπιζόμενος τη ...συνοχή του ΝΑΤΟ:
«Είμαστε στα πλαίσια μιας Συμμαχίας, και η συνοχή της Συμμαχίας έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον και η προσπάθεια που πρέπει να καταβάλουμε, παρά τις διαπιστωμένες αντιθέσεις που έχουν οι δύο χώρες μεταξύ τους εδώ και πάρα πολλά χρόνια (...) Η συμφωνία των Πρεσπών ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Β. Μακεδονία έδωσε ένα παράδειγμα καλής πίστης, εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο ηγεσιών (...) ότι και οι δύο χώρες θέλουν να πάνε ένα βήμα μπροστά». «Να δούμε λοιπόν», συνέχισε, έχοντας τις Πρέσπες μπούσουλα και για άλλες διευθετήσεις στην περιοχή, «πώς μπορούμε να πάμε μπροστά, γιατί υπάρχουν κίνδυνοι και στη δική μας περιοχή (...) και προφανώς να λύσουμε και τα μεταξύ μας προβλήματα, αλλά να τα λύσουμε καλή τη πίστει, με έναν έντιμο συμβιβασμό, όπως κάναμε με τη συμφωνία των Πρεσπών».
Πρόκειται για παρέμβαση αντίστοιχη με αυτή που έχει κάνει και ο Αλ. Τσίπρας παραμονές της επίσκεψής του στην Τουρκία, επιβεβαιώνοντας ότι η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να πάει μέχρι τέλους τις αποστολές που έχει αναλάβει, δηλαδή την προώθηση των ευρωΝΑΤΟικών διευθετήσεων στην περιοχή.
Σημειωτέον, ο Γιλντίζ έβαλε θέμα και για τα σχήματα στρατιωτικής συνεργασίας και ασφάλειας που στήνει η Ελλάδα στην Ανατ. Μεσόγειο με Κύπρο και Αίγυπτο, λέγοντας και σε αυτήν την περίπτωση ανοιχτά ότι «με απουσία της Τουρκίας τέτοιου είδους συνεργασίες δεν εξυπηρετούν τη σταθερότητα, μάλλον σε περαιτέρω αντιπαραθέσεις οδηγούν».
Εδώ ανέλαβε να του απαντήσει ο Ευ. Αποστολάκης, στέλνοντάς του κι αυτός σήμα περί δυνατοτήτων για «έντιμους» συμβιβασμούς υπό ΝΑΤΟική ομπρέλα.
Είπε: «Το πρόβλημα είναι λίγο πιο περίπλοκο απ' ό,τι νομίζαμε στην αρχή. Και εγώ πιστεύω ότι όλες οι χώρες που βρίσκονται γύρω από την περιοχή που θέλουν αποτελέσματα ενεργειακά θα πρέπει να συμμετέχουν σε αυτή τη διαδικασία. Κλειδί είναι πως όλοι θα πρέπει να σέβονται το Διεθνές Δίκαιο και τις διεθνείς συνθήκες και βεβαίως υπάρχει μεγάλο περιθώριο συνεργασίας σε όλους αυτούς τους τομείς. Πιστεύω ότι αν κάποιος δεν είναι τόσο συνεργάσιμος, τότε οι άλλοι θα πρέπει να κάνουν κάτι γι' αυτό, να βρουν μια λύση. Συμφωνώ (...) ότι η Τουρκία θα πρέπει να μετέχει στη διαδικασία αυτή για την ασφάλεια στην περιοχή, αλλά να είναι πιο συνεργάσιμη και όλοι μας να έχουμε καταλάβει πως αν δεν σεβόμαστε το Διεθνές Δίκαιο και την κυριαρχία των χωρών, τότε δεν μπορούμε να συνεργαζόμαστε. Προσπαθούμε πάρα πολύ σκληρά να κρατάμε ανοικτές γραμμές επικοινωνίας, και είμαι βέβαιος ότι τελικά θα βρεθεί λύση και η συμμετοχή της Τουρκίας είναι πολύ σημαντική».
Μια σειρά τοποθετήσεων που έρχονται μαζί με τις ανακοινώσεις ενεργειακών κολοσσών που λυμαίνονται τον ορυκτό πλούτο στην κυπριακή ΑΟΖ, μαζί με τις ανακαλύψεις κοιτασμάτων, και τροφοδοτούν τη συζήτηση γύρω από τη συνεκμετάλλευση του Αιγαίου και της Ανατ. Μεσογείου, και παράλληλα με την προσπάθεια αναζήτησης προσχημάτων για τα προβλήματα που προκαλεί σε κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.