Το ότι η ελευθερία και η δημοκρατία και πολλά άλλα παρόμοια συνθήματα θα γίνονταν το ιδεολογικό περικάλυμμα της εξαθλίωσης των λαών της Ανατολικής Ευρώπης μπορούσε κανείς ευχερώς να το υποθέσει. Αλλο, όμως, η υπόθεση και άλλο η διαπίστωση.
Από τη Βουδαπέστη έρχεται η είδηση (ΑΡ, τηλ. Ν. 307/22.3.94) ότι στις όχθες του Δούναβη επικρατεί μεγάλη αναταραχή. Η κυβέρνηση της Ουγγαρίας ανακοίνωσε την οριστική της απόφαση να επιβάλει δίδακτρα. Συγκεκριμένα, την καταβολή 2.000 φιορινίων το μήνα με προοπτική διπλασιασμού τους το 1996. Και αυτό, σε μια χώρα, όπου το μέσο μηνιαίο εισόδημα είναι 23.000 φιορίνια, το νόμισμα περνά από αλλεπάλληλες υποτιμήσεις, οι τιμές καλπάζουν ασυγκράτητα και η ανακοίνωση νέων μέτρων λιτότητας προκάλεσε προ ημερών παραιτήσεις υπουργών.
Δεν είναι, συνεπώς, περίεργο που η ανακοίνωση προκάλεσε αναστάτωση. Ολόκληρη η Ουγγαρία έγινε χώρος διαδηλώσεων διαμαρτυρίας των φοιτητών, που βρίσκονται ξαφνικά "ξεκρέμαστοι". Στον υπουργό Οικονομικών Λάγιος Μπόκρος, που δήλωσε ότι η νέα απόφαση θα εφαρμοστεί και ότι το ποσό είναι "συμβολικό", η 21χρονη φοιτήτρια Ιρέν Καφιβες απάντησε: "Συμβολίζει το αν θα τρώω η όχι". Ενώ ο 17χρονος Ιμρε Κόζακ δήλωσε στο ΑΡ ότι "με τα δίδακτρα, οι γονείς μου δε θα μπορέσουν να με στείλουν" στο Πανεπιστήμιο.
***
Τα γεγονότα μιλούν μόνα τους. Οι δυνάμεις της αντεπανάστασης, που επικράτησαν, αφαιρούν τώρα κάθε κεκτημένο δικαίωμα από τους λαούς των παλιών σοσιαλιστικών χωρών. Καθώς, μάλιστα, οι χώρες αυτές ήταν και είναι σχετικά αδύνατες και μόνο χάρις στο σοσιαλισμό είχαν κάπως ορθοποδήσει, οι λαοί τους απειλούνται στα σοβαρά με οικονομική εξόντωση. Για να φθάσουν να το καταλάβουν μέχρι και οι Ούγγροι, που έχουν δώσει τα χειρότερα, ίσως, δείγματα αντεπαναστατικής διάβρωσης, η κατάσταση θα πρέπει να είναι, πράγματι, πολύ σοβαρή.
***
Αλλά η ιστορία δε σταματά εκεί. Οπως μαθαίνουμε από το πρακτορείο, τα σχέδια για την επιβολή διδάκτρων είχαν καταρτιστεί από τις προηγούμενες κυβερνήσεις, αλλά όχι εφαρμοστεί. Οι "δεξιές" αυτές κυβερνήσεις αποχώρησαν και άφησαν τη "Σοσιαλιστική" κυβέρνηση να τα εφαρμόσει. Με άλλα λόγια, η αντίδραση και οι υπηρέτες της έδειξαν ότι προτιμούν, τα αντιλαϊκά τους σχέδια να τα εφαρμόζουν "αριστερές" κυβερνήσεις, ώστε αυτές να επιβαρύνονται με αυτά και να αφήνουν τους πραγματικούς αφέντες να απολαμβάνουν τα πλεονεκτήματά τους "αβρόχοις ποσί".
Αυτό που λέμε "συναίνεση", "υπεύθυνη πολιτική", τέτοια πράγματα...
Α. Π.