Ο δείκτης τιμών καταναλωτή είναι ένας σταθμισμένος στατιστικός μέσος. Οι συντελεστές στάθμισης προκύπτουν από τις έρευνες που διεξάγει τακτικά η Στατιστική Υπηρεσία για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Ετσι παρακολουθούνται οι μεταβολές στα καταναλωτικά πρότυπα. Απ' αυτές τις έρευνες προκύπτει σε τι ποσοστό συμμετέχουν οι επιμέρους δαπάνες ενός οικογενειακού προϋπολογισμού στη συνολική δαπάνη του. Αν η δαπάνη είναι σχετικά μεγάλη, συμμετέχει με υψηλό συντελεστή στάθμισης στο δείκτη. Τις κινήσεις στις τιμές των αναγκαίων για τη διαβίωσή μας εμπορευμάτων και υπηρεσιών, γιατί μόνο τα αναγκαία συμπεριλαμβάνονται στο δείκτη, τις παρακολουθεί η Στατιστική Υπηρεσία με δειγματοληψία.
Οι κινήσεις των ονομαστικών μισθών λοιπόν, σε σχέση με τις κινήσεις στις τιμές των αναγκαίων, αν λάβουμε υπόψη μας ασφαλώς και τις αναλογίες στις οποίες καταναλώνονται, μας δίνουν το μέτρο για τις κινήσεις των πραγματικών μισθών.
* * *
Ο εθνικολογιστικός τρόπος μέτρησης των μισθών δεν είναι λοιπόν σωστός. Οι μισθοί παρ' όλα αυτά υπολογίζονται σε εθνικο-λογιστική βάση, η κυβέρνηση μιλάει για πραγματικούς μισθούς και αναφέρεται στις κινήσεις των ονομαστικών μισθών σε σχέση με τις κινήσεις του τιμαρίθμου και ο εθνικολογιστικός τρόπος υπολογισμού των μισθών αποτελεί τη βάση για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις μεταξύ συνδικάτων και εργοδοτικών οργανώσεων.
* * *
- Διατροφή 324,4%
- Ποτά και καπνός 36,5%
- Ενδυση και υπόδηση 128,3%
- Στέγαση 130,6%
- Διαρκή αγαθά και είδη άμεσης κατανάλωσης 85,5%
- Υγεία και ατομική καθαριότητα 62,5%
- Εκπαίδευση, μόρφωση και αναψυχή 87,4%
- Μεταφορές και επικοινωνίες 130%
- Αλλα αγαθά και υπηρεσίες 14,8%
Σύνολο 1.000
Οι συντελεστές στάθμισης, η αναλογία των δαπανών μεταξύ τους μ' άλλα λόγια, συνάγονται από τις έρευνες για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Αυτός είναι λοιπόν ο δείκτης, οι δαπάνες ενός νοικοκυριού στις αναλογίες μεταξύ τους. Το "καλάθι της νοικοκυράς", όπως το λένε οι οικονομολόγοι, αδειάζει ή γεμίζει ανάλογα με τις κινήσεις των ονομαστικών μισθών και τις κινήσεις του δείκτη. Το Γενάρη του 1995 ο πιο πάνω γενικός δείκτης είχε φθάσει το 252,3 με έτος βάσης το 1988 (=100).
* * *
Αυτή είναι λοιπόν η εθνικολογιστική βάση υπολογισμού των πραγματικών μισθών.
Η κυβέρνηση στα πλαίσια των πολιτικών λιτότητας που ακολουθεί προσανατολίστηκε σε μικρές ονομαστικές αυξήσεις των μισθών. Σ' αυτή την περίπτωση θα μειώνονται και απόλυτα φέτος οι μισθοί και οι συντάξεις. Σχετικά μειώνονται ούτως ή άλλως, χρόνο με το χρόνο, εξαιτίας της αύξησης της παραγωγικότητας της κοινωνικής εργασίας. Για τους πολίτες που εργάζονται επί μισθώ ή είναι συνταξιούχοι, εκείνο που έχει σημασία είναι η κίνηση των ονομαστικών μισθών σε σχέση με τον τιμάριθμο. Η μάζα, μ' άλλα λόγια, των εμπορευμάτων και των υπηρεσιών που μπορούν να καταναλώσουν με το μισθό τους ή τη σύνταξή τους κι όχι η αξία τους, η αξία των εμπορευμάτων εν προκειμένω και το ισοδύναμο της αξίας των υπηρεσιών που είναι αναγκαία για τη συντήρησή τους. Αυτοί έτσι το μετράνε το μισθό τους.
Η τάση που διαγράφεται λοιπόν μακροχρόνια στις κοινωνίες μας είναι ότι οι μισθοί αυξάνονται απόλυτα και μειώνονται σχετικά, μειώνοντας και την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων.
Ηρακλής ΕΛΕΥΘΕΡΑΚΗΣ
Η τάση που διαγράφεται λοιπόν μακροχρόνια στις κοινωνίες μας είναι ότι οι μισθοί αυξάνονται απόλυτα και μειώνονται σχετικά, μειώνοντας και την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων.