Συγκεκριμένα, ο Γ. Στόλτενμπεργκ, χαρακτηρίζοντας την ΠΓΔΜ «κοντινό και πολύτιμο φίλο του ΝΑΤΟ», παρέπεμψε στις υπηρεσίες που παρέχουν τα Σκόπια για περισσότερα από 15 χρόνια σε αποστολές της λυκοσυμμαχίας, π.χ. στο Αφγανιστάν. «Από την πλευρά μας, το ΝΑΤΟ, το 2001 - 2002 (σ.σ. στις τότε εσωτερικές συγκρούσεις όπως φέρεται να υποδαυλίστηκαν από αλβανικά εθνικιστικά στοιχεία), συνέβαλε σημαντικά στην ασφάλεια και τη σταθερότητα της χώρας σας. Και εξακολουθούμε να έχουμε συμβουλευτικό ρόλο (...) Αλλά σήμερα είμαι εδώ, για να μιλήσω για το λαμπρότερο μέλλον που χτίζετε για τον εαυτό σας. Και τις πόρτες που ανοίγετε»...
Οπως σημείωσε με νόημα, στο ΝΑΤΟ «έχουμε ασχοληθεί με τα Δυτικά Βαλκάνια για περισσότερο από δύο δεκαετίες. Επειδή θέλουμε αυτή η περιοχή να είναι ασφαλής, ευημερούσα και ελεύθερη. Και επειδή θέλουμε αυτή η χώρα να είναι ασφαλής, ευημερούσα και ελεύθερη. Ολοι οι φίλοι σας στο ΝΑΤΟ σας υποστηρίζουν στις προσπάθειές σας. Αλλά κανένας από εμάς δεν παίρνει την επιτυχία ως δεδομένο», συμπλήρωσε παραπέμποντας σε «μεταρρυθμίσεις» που πρέπει να γίνουν ώστε η ΠΓΔΜ να καταστεί «κράτος δικαίου» και άλλα ΝΑΤΟικά εύηχα, που αφορούν βέβαια τις μεταρρυθμίσεις που έχουν ανάγκη τα μονοπώλια, όπως και τις αντιπαραθέσεις με τα υπόλοιπα ιμπεριαλιστικά κέντρα.
Ωστόσο, χαιρέτισε «θερμά» την «αποφασιστικότητα» των Σκοπίων να ακολουθήσουν την «πορεία της ευρωατλαντικής ολοκλήρωσης, συμπεριλαμβανομένης της ένταξης στο ΝΑΤΟ», σημειώνοντας σε άλλο σημείο ότι «οι σύμμαχοι έχουν εντυπωσιαστεί από την αποφασιστικότητα και τον ενθουσιασμό σας να ενταχθείτε στη Συμμαχία. Θέλω να πετύχετε. Και το ΝΑΤΟ θέλει να πετύχετε».
Πρόσθεσε πως «το ΝΑΤΟ έχει δείξει ότι η πορεία προς την ένταξη στη Συμμαχία είναι ανοικτή σε χώρες που είναι πρόθυμες και ικανές να ανταποκριθούν στις σχετικές ευθύνες. Η Συνθήκη της Ουάσιγκτον (σ.σ. η ιδρυτική συνθήκη του ιμπεριαλιστικού οργανισμού) ορίζει ότι οι Σύμμαχοι "μπορούν, με ομόφωνη συμφωνία, να καλέσουν οποιοδήποτε άλλο ευρωπαϊκό κράτος" να ενταχθεί στη Συμμαχία. Εάν είναι σε θέση να "προωθήσει τις αρχές" της Συνθήκης. Και "συμβάλλει" στην ασφάλεια της περιοχής του Βόρειου Ατλαντικού».
«Αυτές», συνέχισε, «είναι οι συνθήκες υπό τις οποίες το Μαυροβούνιο έγινε το 29ο μέλος του ΝΑΤΟ πέρυσι (...) Βλέποντας τη σημαία του Μαυροβουνίου που σηκώθηκε για πρώτη φορά στην έδρα του ΝΑΤΟ πέρυσι, ήταν πραγματικά μια υπερήφανη στιγμή για μένα. Και υπάρχει ακόμα χώρος για περισσότερες σημαίες μπροστά από το Αρχηγείο του ΝΑΤΟ».
«Ωστόσο», πρόσθεσε, «υπάρχει ακόμη πολύ σκληρή δουλειά που πρέπει να γίνει. Αυτό σημαίνει, βεβαίως, την επίλυση του ζητήματος του ονόματος της χώρας σας. Είναι ένα ζήτημα που βάρυνε σε αυτήν την περιοχή - και αυτήν τη χώρα - για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ως εκ τούτου, χαιρετίζω την προθυμία της κυβέρνησής σας να επιλύσει αυτό το ζήτημα. Και η χτεσινή (σ.σ. προχτεσινή) συνάντηση των διαπραγματευτών στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη ήταν ένα άλλο πολύτιμο βήμα (...) και σας παροτρύνω να εκμεταλλευτείτε αυτήν την ευκαιρία για να προχωρήσετε».
Εξάλλου, σε άλλο σημείο της ομιλίας του, χαρακτήρισε απευθυνόμενος στους Σκοπιανούς ως «ζωτικής σημασίας να μπορέσετε να επιδείξετε καλές σχέσεις με τους γείτονές σας (...) Σας συγχαίρω για την επικύρωση της Συνθήκης Φιλίας με τη Βουλγαρία. Και σας ενθαρρύνουμε να συνεχίσετε να εργάζεστε για τη βελτίωση των σχέσεων με άλλους στην περιοχή».
Εβαλε, βέβαια, και άλλα προαπαιτούμενα για την ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ, όπως την αναγνώριση της αλβανικής γλώσσας ως μιας από τις γλώσσες του κράτους (ζήτημα που προκαλεί έριδες στο εσωτερικό της χώρας), την εποπτεία των υπηρεσιών πληροφοριών και ασφάλειας και τη δικαστική μεταρρύθμιση (θέμα που άπτεται ξεκαθαρίσματος λογαριασμών στο εσωτερικό της ΠΓΔΜ ή και παρέμβασης άλλων ιμπεριαλιστικών κέντρων που θέλει να αποτρέψει το ΝΑΤΟ). Κάλεσε, δε, και την αντιπολίτευση (βασικά το VMRO - DPMNE που μέχρι τώρα κρατά σκληρή στάση απέναντι στην κυβέρνηση Ζάεφ), να βάλει πλάτη στις τέτοιες προσπάθειες.
Τους τόνισε, επίσης, ως ανάγκη να πιάνουν τη ΝΑΤΟική νόρμα 2% του προϋπολογισμού τους να πηγαίνει ετησίως για στρατιωτικές δαπάνες, «συγχαίροντας» «τη δέσμευση της κυβέρνησής σας για την κατευθυντήρια γραμμή του 2%» και προσθέτοντας πως «θέλουμε επίσης να δούμε προσπάθειες για ενίσχυση της ικανότητας των στρατευμάτων μας (σ.σ. ΝΑΤΟ και Σκοπιανών) να συνεργάζονται στις επιχειρήσεις».
Αργότερα, ο Στόλτενμπεργκ είχε κατ' ιδίαν συνάντηση με τον Σκοπιανό πρωθυπουργό Ζ. Ζάεφ. Στις δηλώσεις του κατόπιν, χαιρέτισε τη δέσμευση που ανέλαβαν οι Σκοπιανοί να αυξήσουν περαιτέρω τους στρατιωτικούς που στέλνουν σε αποστολές του ΝΑΤΟ.
Χαρακτήρισε, επίσης, μια συμφωνία για το όνομα ως «ζωτικής σημασίας» για τη χώρα προκειμένου να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ. Απέκλεισε, εξάλλου, το ενδεχόμενο η ΠΓΔΜ να ενταχθεί στη λυκοσυμμαχία με την τωρινή της, «προσωρινή», ονομασία: «Δεν υπάρχει σχέδιο Β, κανένας άλλος τρόπος να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ παρά να επιλύσει το ζήτημα της ονομασίας. Αλλά οι Σύμμαχοι συμφώνησαν ότι το ΝΑΤΟ θα καλέσει τη χώρα σας να ενταχθεί στη Συμμαχία μόλις επιτευχθεί μια αμοιβαία αποδεκτή λύση στο θέμα της ονομασίας στο πλαίσιο του ΟΗΕ. Συνεπώς, υποστηρίζουμε τις προσπάθειες για εξεύρεση λύσης. Χαιρετίζουμε την ορμή που βλέπουμε. Χαιρετίζουμε το γεγονός ότι υπάρχει πρόθεση τόσο στα Σκόπια όσο και στην Αθήνα να προσπαθήσουμε να βρούμε μια λύση», πρόσθεσε.
Πρόσθεσε πως «το ΝΑΤΟ παραμένει πλήρως αφοσιωμένο στη σταθερότητα αυτής της περιοχής», της γνωστής ιμπεριαλιστικής «σταθερότητας» με το πιστόλι στον κρόταφο των λαών, ενώ η πρόκληση απογειώθηκε όταν έφτασε στο σημείο να χαρακτηρίσει το βρώμικο ρόλο του ΝΑΤΟ στο διαμελισμό της Γιουγκοσλαβίας ως απόδειξη ότι «το ΝΑΤΟ έχει, ιστορικά, διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη σταθεροποίηση ολόκληρης της περιοχής»!
Παρέπεμψε και στην τωρινή παρουσία του ΝΑΤΟ στα Δυτικά Βαλκάνια: Την KFOR στο Κοσσυφοπέδιο, τα Γραφεία Συνδέσμων που διατηρεί σε Σαράγεβο και Σκόπια, αλλά και το γεγονός ότι Κροατία, Σλοβενία, Μαυροβούνιο και Αλβανία είναι ήδη μέλη της λυκοσυμμαχίας.
Ο, δε, Ζάεφ είπε ότι «όλες οι χώρες της περιοχής επενδύουν τις μεγαλύτερες προσπάθειες να επιταχύνουμε την ευρωατλαντική μας ολοκλήρωση, να ενισχύσουμε την περιφερειακή συνεργασία, να ενισχύσουμε την εμπιστοσύνη των πολιτών, των επιχειρηματιών μας να επενδύσουν στις χώρες της περιοχής».
Την ίδια ώρα, ο αν. πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ και υπουργός αρμόδιος επί ευρωπαϊκών θεμάτων, προερχόμενος από την αλβανική μειονότητα, Μπ. Οσμάνι, ο οποίος προχτές βρέθηκε στα Τίρανα, λέγοντας ότι χρειάζεται «συνεργασία» μεταξύ της χώρας του και της Αλβανίας για την «ευρωπαϊκή προοπτική» ολόκληρης της περιοχής (σ.σ. των Δυτικών Βαλκανίων), χτες πήγε και στο Κόσσοβο, μία μόλις μέρα μετά τη δολοφονία του Σέρβου πολιτικού Ολ. Ιβάνοβιτς.
Ο Οσμάνι συναντήθηκε εκεί με την υπουργό αρμόδιο για την «ευρωπαϊκή ολοκλήρωση» του Κοσσυφοπεδίου, Ντουράτα Χότζα, στην πρώτη συνεδρίαση της μεικτής επιτροπής για την «ευρωπαϊκή ολοκλήρωση» Κοσσυφοπεδίου και ΠΓΔΜ.
«Εκτός από τις στενές διμερείς σχέσεις, "Μακεδονία" και Κόσσοβο έχουν τον ίδιο ευρωατλαντικό προσανατολισμό. Και οι δύο χώρες είναι μικρές χώρες χωρίς πρόσβαση στη θάλασσα, η πρόοδος των οποίων εξαρτάται από την επιτυχή περιφερειακή συνεργασία, καθώς και από την ένταξη σε μεγάλα συστήματα όπως η ΕΕ και το ΝΑΤΟ», ανέφερε ο Οσμάνι.
Στο μεταξύ, στο εσωτερικό των Σκοπίων, η ενδοαστική αντιπαράθεση για τον προσανατολισμό των διεθνών συμμαχιών φέρεται να εκφράζεται και με τη διάσταση απόψεων για τις λύσεις που φέρεται να πρότεινε ο ειδικός διαμεσολαβητής του ΟΗΕ για το θέμα, Μ. Νίμιτς, στους εθνικούς διαπραγματευτές Αδ. Βασιλάκη και Β. Ναουμόφσκι.
Συγκεκριμένα, λέγεται ότι προτάθηκαν ονόματα όπως «Νέα Μακεδονία», «Βόρεια Μακεδονία», «Δημοκρατία της Ανω Μακεδονίας», «Δημοκρατία της Μακεδονίας του Βαρδάρη» και «Δημοκρατία της Μακεδονίας (Σκόπια)» και ανάλογες διατυπώσεις για γλώσσα και υπηκοότητα. Ο διαπραγματευτής της ΠΓΔΜ, Ναούμοφσκι, που φέρεται να εκφράζει τη γραμμή της προηγούμενης κυβέρνησης, Γκρούεφσκι, δήλωσε ότι οι προτάσεις Νίμιτς «απέχουν από μία αξιοπρεπή λύση». Αντίθετα, η κυβέρνηση της ΠΓΔΜ εξέδωσε ανακοίνωση, λέγοντας ότι «στον ΟΗΕ δημιουργούνται συνθήκες για να προχωρήσει η διαδικασία προς τα μπροστά».