Ορισμένες επισημάνσεις από το ιταλικό «Κίνημα Πέντε Αστέρων»
Το επόμενο χρονικό διάστημα θα αναζωπυρώσει τις σχετικές διεργασίες, προσφέροντας νέο έδαφος για την «αναμόρφωση της Ευρώπης», ενόψει εκλογικών αλλά και εσωκομματικών διαδικασιών σε πολλές χώρες. Για παράδειγμα, την άνοιξη το Εθνικό Μέτωπο (FN) στη Γαλλία έχει συνέδριο, μέσα από το οποίο - τονίζουν τα στελέχη του - θα επιδιώξει να «ανασυσταθεί», σχεδιάζει μέχρι και αλλαγή ονόματος, με σκοπό να «μετατραπεί σε κόμμα εξουσίας».
Μετά τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, τον περασμένο Μάη, και την επικράτηση του Μακρόν έναντι της Λεπέν, έγινε μια έντονη συζήτηση στο εσωτερικό του FΝ, για το κατά πόσο ήταν «αποτελεσματικοί» ή «απαραίτητοι» οι υψηλοί τόνοι με τους οποίους το κόμμα προέτασσε την ανάγκη «εξόδου από το ευρώ». Τέτοια ζητήματα φυσικά αφορούν και την τακτική της κάθε πολιτικής δύναμης, συνδέονται όμως και με το γεγονός ότι δεν γίνεται να «διαγραφούν με μια μονοκοντυλιά» τα προτερήματα που για δεκαετίες η ΕΕ πρόσφερε στους ευρωενωσιακούς ομίλους, ενώ και σήμερα παραμένει κυρίαρχη επιλογή τους, παρά την αμφισβήτηση που δέχεται.
Εξίσου χαρακτηριστική είναι η συζήτηση για το μέλλον της ΕΕ που δυναμώνει και στην Ιταλία, όπου στις 4 Μάρτη θα γίνουν βουλευτικές εκλογές.
Στις δημοσκοπήσεις εμφανίζεται πρώτο το μέχρι σήμερα χαρακτηρισμένο ως «ευρωσκεπτικιστικό» «Κίνημα Πέντε Αστέρων» (M5S), με ιδρυτή τον λαϊκιστή κωμικό Μπέπε Γκρίλο. Ο επικεφαλής της εκλογικής καμπάνιας του κόμματος (και κατά πολλούς επόμενος πρωθυπουργός της χώρας) Λουίτζι ντι Μάγιο, σχολιάζοντας το ενδεχόμενο διοργάνωσης δημοψηφίσματος για την έξοδο της Ιταλίας από το ευρώ, είπε: «Το θεωρώ έσχατη λύση». Δήλωσε, βέβαια, ότι εφόσον γινόταν δημοψήφισμα, αυτός θα ψήφιζε έξοδο από το ευρώ «γιατί (αν γινόταν δημοψήφισμα) θα σήμαινε ότι η Ευρώπη δεν μας έχει ακούσει», ωστόσο πρόσθεσε ότι «σήμερα, εντοπίζω ευκαιρίες στην Ευρώπη».
Οπως μετέδωσε και το ιταλικό πρακτορείο «Ansa», ο ντι Μάγιο ισχυρίστηκε ότι «η κυβερνητική αποστολή του δεν είναι σε καμία περίπτωση η εγκατάλειψη του ευρώ, είναι να καταστήσουμε την παραμονή της χώρας μας στο μόνο νόμισμα μια πλεονεκτική θέση για την Ιταλία...». Και, ανάμεσα σε άλλα, υπογράμμισε: «Η θέση μας διαμορφώνεται με πραγματισμό, όχι από ιδεολογική πλευρά... Μια κυβέρνηση του M5S θα καταθέσει στην Ευρώπη ένα πακέτο προτάσεων... Λογικών προτάσεων, που θα τις έχει μοιραστεί και με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, προτάσεις που (μέχρι σήμερα) οι προηγούμενες κυβερνήσεις προχώρησαν μόνο στα λόγια, με δεδομένο ότι δεν κατάφεραν κάτι...».