Από την περσινή ΝΑΤΟική άσκηση «Noble Jump», όπου συμμετείχε η ελληνική κυβέρνηση, με αντικείμενο την «ταχεία ανάπτυξη δυνάμεων» στα σύνορα με τη Ρωσία |
Αλλωστε, όπως γραφόταν χτες στον ηλεκτρονικό γερμανικό Τύπο, που «σήκωσε» ευθύς αμέσως το θέμα «ψηλά», η υποδομή μεταφορών στην Ευρώπη «σε περίπτωση μιας νέας κρίσης», μετά από αυτήν στην Ουκρανία, είναι εν μέρει εντελώς ακατάλληλη για ταχεία μεταφορά στρατευμάτων προς τα ανατολικά, και η διεκπεραίωση δυνάμεων από την Κεντρική και Δυτική Ευρώπη π.χ. προς τη Βαλτική θα διαρκούσε πολύ, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Σημειωνόταν εξάλλου ότι πρόσφατα, σε διαβαθμισμένη έκθεση του ΝΑΤΟ, στρατιωτικοί αξιωματούχοι εξέφρασαν αμφιβολίες σχετικά με το αν η λυκοσυμμαχία θα μπορούσε να ανταποκριθεί γρήγορα σε μια αιφνιδιαστική ρωσική επίθεση. Και ότι ακριβώς λόγω των αυξανόμενων εντάσεων με τη Ρωσία, πρέπει να βελτιωθούν και να επεκταθούν οι γέφυρες, το οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο, όπως και να εξαλειφθούν τα «γραφειοκρατικά εμπόδια».
Οι χτεσινές ανακοινώσεις της Κομισιόν αναφέρουν ότι το Σχέδιο Δράσης έρχεται σε συνέχεια της «δέσμευσης» του προέδρου της Κομισιόν, Ζ. Κλ. Γιούνκερ, «για μια πραγματική Αμυντική Ενωση έως το 2025».
Τονίζεται επιπλέον ότι «η διευκόλυνση της μετακίνησης στρατιωτικών δυνάμεων και μέσων είναι καθοριστικής σημασίας (...) για την οικοδόμηση μιας πιο αποτελεσματικής, ικανής να αντιδρά άμεσα και συντονισμένης Ενωσης».
Θυμίζουμε εδώ ότι η υπουργός Αμυνας της Γερμανίας, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζητούσε πρόσφατα τη δημιουργία ενός «στρατιωτικού Σένγκεν», ώστε σε έναν τέτοιο ενιαίο ευρωενωσιακό χώρο να κινούνται στρατεύματα με τις λιγότερες δυνατές διατυπώσεις και καθυστερήσεις.
Σε αυτό το φόντο, το Σχέδιο προσδιορίζει «μια σειρά επιχειρησιακών μέτρων για την αντιμετώπιση των υλικών, διαδικαστικών ή κανονιστικών φραγμών που αποτελούν τροχοπέδη για τη στρατιωτική κινητικότητα», ζητήματα που παρουσιάζονται μεν ως γραφειοκρατικά εμπόδια, αλλά πολλές φορές αντικατοπτρίζουν και ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις, εντός του ίδιου «στρατοπέδου».
Στον απόηχο των παραπάνω, έχοντας κατά νου αυτές τις απαιτήσεις, αλλά και τις αντιθέσεις, η Κομισιόν διαμήνυε χτες προς όλους ότι «η στενή συνεργασία με τα κράτη - μέλη της ΕΕ και όλους τους σχετικούς φορείς θα είναι καίριας σημασίας για την υλοποίηση του παρόντος σχεδίου δράσης».
Σε κάθε περίπτωση, αποτυπώνοντας επικίνδυνα σχέδια που καταστρώνουν, η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, Φεντερίκα Μογκερίνι, δήλωνε χτες:
«Διευκολύνοντας τη στρατιωτική κινητικότητας εντός της ΕΕ, μπορούμε να είμαστε πιο αποτελεσματικοί όσον αφορά την πρόληψη κρίσεων, την καλύτερη αξιοποίηση των αποστολών μας και την ταχύτερη αντίδραση στις προκλήσεις όταν ανακύπτουν. Πρόκειται για άλλο ένα βήμα προς την εμβάθυνση της συνεργασίας μας σε επίπεδο ΕΕ, καθώς και στο πλαίσιο της μόνιμης διαρθρωμένης συνεργασίας (σ.σ. η περιλάλητη PESCO) που ξεκινήσαμε επισήμως πρόσφατα, καθώς και με τους εταίρους μας, αρχής γενομένης από το ΝΑΤΟ. Από την πλευρά μας, ως ΕΕ, η συνεργασία παραμένει ο μόνος τρόπος για να είμαστε αποτελεσματικοί στον σημερινό κόσμο».
Σημειωτέον, και στη σχετική ανακοίνωση της Κομισιόν για το θέμα τονίζεται ότι «θα συνεχιστούν οι διαβουλεύσεις και η συνεργασία με το ΝΑΤΟ σε θέματα στρατιωτικής κινητικότητας (...) ώστε να εξασφαλιστούν συνέργειες και συνεκτικότητα».
Αλλά και στο κείμενο του Σχεδίου, η «περαιτέρω συνεργασία με το ΝΑΤΟ για τη στρατιωτική κινητικότητα» χαρακτηρίζεται «σημαντική», ενώ διευκρινίζεται ότι ήδη υπάρχει «συνεργασία» και «διαβούλευση» σε επίπεδο προσωπικού, μέσω τακτικών συνεδριάσεων, σε θέματα στρατιωτικής κινητικότητας σε όλους τους τομείς (χερσαίες, θαλάσσιες, αεροπορικές μετακινήσεις).
«Η πρόθεση», υπογραμμίζεται στο Σχέδιο, «είναι να εξασφαλιστούν μια συνεκτική προσέγγιση και συνέργειες μεταξύ ΕΕ και ΝΑΤΟ, με στόχο την αποτελεσματική αντιμετώπιση των υφιστάμενων φραγμών, συμπεριλαμβανομένων των νομικών και διαδικαστικών, όπως και των (σ.σ. ελλιπών) υποδομών, προκειμένου να διευκολυνθούν και να επιταχυνθούν η κυκλοφορία και η διασυνοριακή διέλευση στρατιωτικού προσωπικού και υλικού».
Χαρακτηριστικά είναι τα όσα είπε χτες, σχετικά, η επίτροπος Μεταφορών Βιολέτα Μπουλτς:«Στόχος μας είναι να γίνεται καλύτερη χρήση του δικτύου μεταφορών μας, ώστε να διασφαλίζουμε ότι οι στρατιωτικές ανάγκες λαμβάνονται υπόψη κατά το σχεδιασμό έργων υποδομής. Αυτό σημαίνει αποτελεσματικότερη χρήση του δημόσιου χρήματος και καλύτερα εξοπλισμένο μεταφορικό δίκτυο για τη διασφάλιση ταχείας και απρόσκοπτης κινητικότητας σε ολόκληρη την ήπειρο».
Η δήλωση μάλιστα πατά στα αποτελέσματα «πιλοτικής άσκησης», που - όπως αναφέρεται στο Σχέδιο - διοργάνωσε η εσθονική προεδρία το 2017, δοκιμάζοντας - όλως τυχαίως - τις μεταφορικές δυνατότητες στις χώρες του λεγόμενου Διαδρόμου Βόρειας Θάλασσας - Βαλτικής του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών.
Οπως λέγεται χαρακτηριστικά στο Σχέδιο: «Αυτή η πιλοτική άσκηση αποδείχθηκε πράγματι χρήσιμη. Τα συμμετέχοντα κράτη - μέλη έχουν ήδη εντοπίσει αδύναμα σημεία στα δίκτυα μεταφορών τους για στρατιωτικούς σκοπούς, τα οποία πρέπει να αναβαθμιστούν, και έχουν καταλήξει σε σχετικό κατάλογο προτεραιοτήτων».
«Για να δοθούν δύο συγκεκριμένα παραδείγματα, η ανάλυση έδειξε ότι σε πολλά οδικά δίκτυα των κρατών - μελών της ΕΕ, το μέγιστο ύψος οροφής οδικών γεφυρών, καθώς και η αντοχή βάρους, δεν επαρκούν για τα υπερμεγέθη στρατιωτικά οχήματα. Εξίσου, όσον αφορά τις σιδηροδρομικές μεταφορές, σε ορισμένες περιπτώσεις δεν υπάρχει επαρκής ικανότητα φόρτωσης για τη μεταφορά μεγάλου στρατιωτικού εξοπλισμού».
«Η πιλοτική άσκηση διαπίστωσε ότι υπάρχουν σημαντικές ευκαιρίες για πολιτικοστρατιωτική υποδομή διπλής χρήσης, μεταξύ άλλων σε πολυτροπικές πλατφόρμες που επιτρέπουν τη γρήγορη μετακίνηση φορτίων από λιμένες και αεροδρόμια σε σιδηροδρομικά και οδικά δίκτυα, στη βελτίωση της χωρητικότητας των λιμενικών τερματικών σταθμών, και των εμπορευματικών σιδηροδρομικών γραμμών. Ολα αυτά πρέπει να βελτιωθούν περαιτέρω σύμφωνα με τις δράσεις που καθορίζονται στο παρόν σχέδιο δράσης».
Και παρακάτω: «Η πρόθεση είναι να επεκταθεί και να εμβαθυνθεί η πιλοτική άσκηση, προκειμένου να εκτιμηθεί σε ποιο βαθμό η υφιστάμενη υποδομή μεταφορών (...) και τα τεχνικά πρότυπά της (...) είναι επαρκή για τη μεταφορά στρατιωτικού προσωπικού και υλικού και, στο βαθμό που δεν είναι, να διερευνηθούν και να αναπτυχθούν πρόσθετα τμήματα και στοιχεία υποδομής».
Με βάση τα παραπάνω, στο Σχέδιο προτείνεται ένα βασικό χρονοδιάγραμμα ενεργειών:
«Μέχρι το τέλος του 2018, η Επιτροπή θα προσδιορίσει, σε συνεργασία με τα κράτη - μέλη της ΕΕ, την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, το Στρατιωτικό Επιτελείο της ΕΕ και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Αμυνας, τα κενά μεταξύ των σημερινών τεχνικών απαιτήσεων που ισχύουν για το Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών και τι θα ήταν επαρκές για τις στρατιωτικές μεταφορές από την άλλη. Επιπλέον, θα εντοπιστούν τα κενά που σχετίζονται με το γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής».
«Μέχρι το 2019, οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα προσδιορίσουν τα μέρη του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών που είναι κατάλληλα για στρατιωτικές μεταφορές, συμπεριλαμβανομένων των αναγκαίων αναβαθμίσεων στην υφιστάμενη υποδομή. Θα προσδιορίζονται τα έργα διπλής χρήσης και το κόστος τους θα ποσοτικοποιείται. Με βάση τα πορίσματα, θα καταρτιστεί κατάλογος έργων προτεραιότητας...», και όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση της Επιτροπής, «στο επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, η Επιτροπή θα λάβει υπόψη την πιθανή πρόσθετη οικονομική στήριξη για τα εν λόγω έργα».
«Μέχρι το 2020, η Επιτροπή θα αξιολογήσει την ανάγκη προσαρμογής του Κανονισμού της ΕΕ για τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα Μεταφορών ώστε να περιλαμβάνει αναβαθμισμένες τεχνικές απαιτήσεις - ενδεχομένως καλύπτοντας και στρατιωτικές απαιτήσεις».
Παράλληλα, μπαίνει στόχος να ρυθμιστούν «κανονιστικά και διαδικαστικά ζητήματα» όπως η «απλούστευση των τελωνειακών διατυπώσεων», η δημιουργία ενός «συστήματος αδειοδοτήσεων για τις διασυνοριακές μετακινήσεις» κ.ο.κ.
Στα αμέσως επόμενα βήματα, το Σχέδιο υποβάλλεται στα κράτη - μέλη της ΕΕ προς εξέταση και έγκριση. Οι πρώτες δράσεις αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή εντός των προσεχών μηνών. Μια πρώτη έκθεση προόδου σχετικά με την εφαρμογή του Σχεδίου Δράσης θα υποβληθεί στα κράτη - μέλη έως το καλοκαίρι του 2019.
Θυμίζουμε ότι στα παραπάνω διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο η ελληνική κυβέρνηση, εκφράζοντας το στόχο της ντόπιας αστικής τάξης να καταστήσει την Ελλάδα κόμβο και τέτοιου είδους διεκπεραιώσεων.
Χαρακτηριστικά, τα λιμάνια Θεσσαλονίκης και Αλεξανδρούπολης, όπως και το αεροδρόμιο Αλεξανδρούπολης, αλλά και το οδικό δίκτυο της Βόρειας Ελλάδας, έχουν χρησιμοποιηθεί επί ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ για τη διεκπεραίωση στρατιωτικού προσωπικού και μέσων (από ΗΠΑ, Βρετανία, Ισπανία και Αλβανία) προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, στο πλαίσιο μεγάλης κλίμακας ασκήσεων του ΝΑΤΟ.
Αντίστοιχα, στρατιωτικές πηγές αναφέρουν ότι το ενδιαφέρον των ΗΠΑ δεν περιορίζεται μόνο στο να στήσουν μια βάση ελικοπτέρων στην Αλεξανδρούπολη, αλλά και να «επενδύσουν» σε βελτιώσεις του δικτύου Αλεξανδρούπολη - Ορμένιο, σχέδια και κινήσεις που «κουμπώνουν» στο στόχο ΝΑΤΟ και ΕΕ για τη βελτίωση της στρατιωτικής κινητικότητας.