Τα δύο μεγαλύτερα κόμματα της Κύπρου (ΑΚΕΛ και ΔΗΣΥ) κατέθεσαν τις εισηγήσεις τους στο Εθνικό Συμβούλιο της Κυπριακής Δημοκρατίας, για τα βήματα που πρέπει να κάνει η Λευκωσία προς επίλυση του ζητήματος, με βάση το αμερικανόπνευστο «σχέδιο Ανάν». Διαχέονται (άραγε «αθώα»;) ειδήσεις περί κινήσεων της ΕΕ για αποχώρηση των στρατευμάτων κατοχής. Ο Ερντογάν ζητά να προσέλθουν οι Ελληνοκύπριοι σε νέες διαπραγματεύσεις. Η δε Κομισιόν διαμηνύει ότι θα στήριζε μια τέτοια πρωτοβουλία.
Συγκεκριμένα, από όσα είδαν το φως της δημοσιότητας, ΑΚΕΛ και ΔΗΣΥ φαίνεται ότι συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό ως προς τις αλλαγές που πρέπει να επιδιωχτούν στο «σχέδιο Ανάν». Κατά πληροφορίες, το ΑΚΕΛ εισηγείται αλλαγές σε οκτώ κεφάλαια:
1. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΛΥΣΗΣ: Διασφάλιση των απαραίτητων μηχανισμών, οι οποίοι θα εξασφαλίσουν την πιστή εφαρμογή της λύσης από μέρους της Τουρκίας.
2. ΑΣΦΑΛΕΙΑ: Κατάργηση του μονομερούς δικαιώματος επέμβασης των εγγυητριών δυνάμεων.
3. ΣΤΡΑΤΟΣ: Πλήρης αποχώρηση όλων των στρατευμάτων από την Κύπρο (και των δύο δηλαδή αποσπασμάτων, της Ελλάδας και της Τουρκίας) στη βάση ενός χρονοδιαγράμματος ή με την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ.
4. ΕΠΟΙΚΟΙ: Καθορισμός συγκεκριμένου αριθμού εποίκων που θα μείνει στην Κύπρο και διασφάλιση της αποχώρησης όλων των υπολοίπων. Ρύθμιση του θέματος της εισροής εποίκων στο μέλλον.
5. ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΕΔΑΦΩΝ: Σμίκρυνση των χρονοδιαγραμμάτων επιστροφής εδαφών στην ελληνοκυπριακή πλευρά, καθώς και της επιστροφής Ελληνοκυπρίων υπό τουρκοκυπριακή διοίκηση.
6. ΠΕΡΙΟΥΣΙΕΣ: Αλλαγή των προνοιών του «σχεδίου Ανάν 5» και προσαρμογή τους στα όσα περίπου περιλάμβανε το «σχέδιο Ανάν 3». Το ΑΚΕΛ δείχνει να επιλέγει τη διαδικασία της μακροπρόθεσμης εκμίσθωσης των περιουσιών αντί της λογικής του ενός τρίτου, που υιοθετούσε το τελευταίο σχέδιο του ΓΓ του ΟΗΕ.
7. ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Διασφάλιση ενιαίας οικονομίας και ενιαίας νομισματικής πολιτικής.
8. ΔΟΜΕΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ: Διαφοροποίηση του συστήματος διοίκησης των διαφόρων τμημάτων της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Αντί το κάθε τμήμα να έχει διευθυντή και υποδιευθυντή από διαφορετικές κοινότητες και οι αποφάσεις να λαμβάνονται με τη συμφωνία και των δύο, να αποφασιστεί αναλογία Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων (7:3 ή 6:4) διευθυντών που θα έχουν την εξουσία να λαμβάνουν τις αποφάσεις.
Από την πλευρά του, ο ΔΗΣΥ εισηγήθηκε:
1. Εξασφάλιση ισχυρών εγγυήσεων για την εφαρμογή της λύσης εκ μέρους της Τουρκίας: Α) Με ισχυρό ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Β) Με υιοθέτηση από την ΕΕ πρόσθετου κριτηρίου για την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας, ότι θα δεσμευτεί για πλήρη εφαρμογή της λύσης του Κυπριακού. Γ) Εγγυήσεις από το ταμείο ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών ότι θα δημιουργηθεί έγκαιρα η οικιστική υποδομή για τους Τουρκοκυπρίους που θα μετακινηθούν από τις περιοχές, οι οποίες θα επιστραφούν υπό ελληνοκυπριακή διοίκηση.
2. Να τεθούν υπό διεθνή έλεγχο τα εγγυητικά δικαιώματα της Τουρκίας και ο μηχανισμός για την άσκησή τους και να υπάρξει πλήρης αποστρατικοποίηση της Κύπρου με αποχώρηση όλων των τουρκικών στρατευμάτων με την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση.
3. Οι περιοχές που θα επιστραφούν υπό ελληνοκυπριακή διοίκηση να τεθούν υπό την ευθύνη των Ηνωμένων Εθνών από τη μέρα εφαρμογής της Συμφωνίας και τα Ηνωμένα Εθνη να αναλάβουν τη διοίκησή τους ένα χρόνο πριν από την τελική μεταβίβασή τους.
4. Να διευκρινιστεί και καθοριστεί ο ακριβής αριθμός των εποίκων που θα παραμείνουν και να δημιουργηθεί μηχανισμός για την απομάκρυνση όσων από αυτούς θα θεωρηθούν παράνομοι, μετά τη συμφωνία.
5. Σύντμηση του χρονοδιαγράμματος επιστροφής των προσφύγων από 19 σε 15 χρόνια.
Ο πρόεδρος του κόμματος, Νίκος Αναστασιάδης, διευκρίνισε ότι οι εισηγήσεις αυτές δεν είναι εξαντλητικές αλλά ενδεικτικές και ανέφερε ότι υπάρχουν και άλλα σημεία που μπορούν να συζητηθούν και να συμφωνηθούν, όπως, για παράδειγμα, η διευκρίνιση πως η ισότητα του «σχεδίου Ανάν» θα είναι πολιτική και όχι αριθμητική.
Στο μεταξύ, σύμφωνα με το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων, αναστάτωση προκαλεί στα Κατεχόμενα η δημοσιοποίηση ψηφίσματος του Ευρωκοινοβουλίου, που καλεί την Τουρκία να αποσύρει τα στρατεύματά της από το νησί. Το κείμενο αυτό μπορεί να έχει κάποια αξία, καθώς συντάχθηκε και προωθήθηκε ενόσω η Αγκυρα διαπραγματευόταν με την Κομισιόν την ημερομηνία έναρξης των διαπραγματεύσεών της για ένταξή της στην ΕΕ.
Η τουρκοκυπριακή εφημερίδα «Αφρίκα» έγραψε χτες ότι καταβλήθηκε προσπάθεια να «κρατηθεί μυστικό» ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου - συμπεριλήφθηκε στην έκθεση του Ολλανδού εισηγητή Κάμιελ Ερλινγκς ημερομηνίας 15 Δεκέμβρη 2004, για έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Αγκυρα - όπου καλείται η Τουρκία να αποσύρει τα κατοχικά στρατεύματα από την Κύπρο.
Οπως γράφει η «Αφρίκα», η απόφαση αυτή κρατήθηκε μυστική από την κοινή γνώμη της Τουρκίας και της Κύπρου, ενώ ο «πρωθυπουργός» των Κατεχομένων, Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, προσπάθησε να τη διαψεύσει. Σύμφωνα με την εφημερίδα, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, Ραούφ Ντενκτάς, μετέβη γι' αυτό στην Κωνσταντινούπολη και, όπως δήλωσε, επισκέφθηκε τις μεγάλες εφημερίδες της Πόλης με την παράκληση να δημοσιεύσουν την απόφαση, χωρίς αποτέλεσμα, οπότε αναγκάστηκε να τη μεταφράσει και να τη διανείμει ο ίδιος. Το κείμενο της απόφασης απεστάλη από τον Ρ. Ντενκτάς στον παράνομο τουρκοκυπριακό ραδιοσταθμό «Μπαϊράκ», αλλά ο διευθυντής του σταθμού, ο οποίος προέρχεται από το κόμμα του Ταλάτ, δεν επέτρεψε τη μετάδοση.
Χτες ο πρωθυπουργός της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, δήλωσε ότι η χώρα του θα υπογράψει το πρωτόκολλο της τελωνειακής ένωσης με τα δέκα νέα κράτη- μέλη της ΕΕ μέχρι τον Οκτώβρη 2005. Οτι «είναι ένα θέμα που συζητούμε με τους νομικούς μας συμβούλους. Δε βιαζόμαστε. Πρέπει η υπογραφή του πρωτοκόλλου να έχει εμπορικό χαρακτήρα και όχι πολιτικό». Συμπλήρωσε ότι στο διάστημα αυτό, «οι Ελληνοκύπριοι θα πρέπει να πειστούν να καθίσουν στο τραπέζι των συνομιλιών».
Φυσικά σε αυτή τη γραμμή κινούνται και οι Βρυξέλλες. Καθόλου τυχαία ο υπεύθυνος της Ομάδας για την Κύπρο στην Κομισιόν, Λέοπολντ Μάουρερ - αναχωρώντας από την Κύπρο όπου βρέθηκε για να προωθήσει τον κοινοτικό κανονισμό για εμπόριο της ΕΕ με τα Κατεχόμενα - δήλωσε ότι η Κομισιόν προσδοκά σε μια νέα πρωτοβουλία του ΟΗΕ για λύση του Κυπριακού, προσθέτοντας ότι οι Βρυξέλλες θα στήριζαν μια τέτοια διαδικασία.