«Ελάτε να δείτε... »
Τι να πεις για τους νεκρούς; Γι' αυτούς που κάθε μέρα φονεύονται στο όνομα της «ελευθερίας» και της «δημοκρατίας»; Για όσους ο θάνατος βρήκε στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν και τώρα στην Παλαιστίνη και στο Λίβανο; Για τα παιδιά που ο Μπους και ο Μπλερ τη μια μέρα είχαν στην αγκαλιά τους και την επομένη βρίσκονταν ακρωτηριασμένα; Ποιος θα ξεχάσει αυτές τις ανατριχιαστικές εικόνες, που περιέγραψε και ο Χάρολντ Πίντερ στην παραλαβή του Νόμπελ Λογοτεχνίας; Δυστυχώς, δεν μπορείς να πεις τίποτα για τους νεκρούς. Ούτε μπορείς να περιγράψεις τα συναισθήματα όσων έχουν ακόμη λίγη ανθρωπιά μέσα τους, όταν βλέπουν αυτές τις εικόνες φρίκης.
Δεν μπορείς να γράψεις «οργισμένα» κείμενα, γιατί, όση οργή κι αν διαθέτει η ανθρώπινη ψυχή, ποτέ δε θα μπορέσει να περιγράψει ένα τέτοιο εν ψυχρώ και μαζικό έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Δεν μπορείς να κάνεις «ανάλυση», γιατί δε χρειάζεται καμιά ανάλυση: Είναι φόνος. Φόνος εκ προμελέτης. Και δε χρειάζεται καμιά ανάλυση για να καταδικάσεις το φονιά, που κάνει το έγκλημα σε δημόσια θέα, λες και περηφανεύεται γι' αυτό. Αλλωστε, υπάρχουν άλλοι, που έχουν πει τα ίδια, πολύ καλύτερα από σένα.
Τα όσα συντελούνται τις τελευταίες μέρες στην Παλαιστίνη δεν είναι πρωτόγνωρα. Εχουν γίνει. Στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν, στη Γιουγκοσλαβία. Και παλιότερα. Ποιος ξεχνά την Ισπανία του '36; Ποιος μπορεί να αρνηθεί τη χούντα του Πινοσέτ το '73; Τι έγινε και στην Ελλάδα το '46 και στη συνέχεια το '67; Στη Νικαράγουα, στην Ινδονησία, στις Φιλιππίνες; Πόσοι νεκροί ακόμη χρειάζονται; Πόσοι ακόμη να δολοφονηθούν; Πόσοι ακόμη «Ταύροι» πρέπει να «ρουθουνίσουν», για να μη γίνουν άλλες Γκουέρνικες;
Δεν μπορείς να πεις τίποτα για τους νεκρούς. Μπορείς, όμως, να δώσεις μιαν υπόσχεση για όσους μένουν πίσω. Και αντί να την πούμε εμείς, αφήνουμε τον Πάμπλο Νερούδα (τίτλος: «Η Ισπανία στην καρδιά»), να μας το πει:
«Στρατηγοί προδότες:/ Κοιτάτε το νεκρό μου σπίτι,/ κοιτάτε τη ρημαγμένη Ισπανία./ Ομως από κάθε νεκρό σπίτι βγαίνει/ πυρωμένο μέταλλο/ αντί λουλούδια,/ όμως από κάθε λάκκο της Ισπανίας/ βγαίνει η Ισπανία,/ κι από κάθε νεκρό παιδί βγαίνει/ ένα ντουφέκι με μάτια,/ κι από κάθε έγκλημα γεννιούνται σφαίρες/ που κάποια μέρα θα σας βρούνε/ ίσα στην καρδιά./ Θα ρωτήσετε: γιατί η ποίησή του/ δε μας μιλάει για το όνειρο, για τα φύλλα,/ για τα μεγάλα ηφαίστεια της γενέθλιας γης του;/ Ελάτε να δείτε το αίμα στους δρόμους,/ ελάτε να δείτε το αίμα στους δρόμους,/ ελάτε να δείτε το αίμα στους δρόμους!».
Και τώρα, αντί για Ισπανία - με τις κατάλληλες αντιστοιχίες - βάλτε τη Χιλή, τη Γουατεμάλα, την Ουρουγουάη, την Παραγουάη, την Αϊτή, την Παλαιστίνη, το Λίβανο...
Κώστας ΤΡΑΚΟΣΑΣ