Συνέντευξη στο "Ρ" του πρώτου γραμματέα της ΚΕ, Β. Τιούλκιν
Πάνω από 150 αντιπρόσωποι απ' όλες τις περιοχές της Ρωσίας συμμετείχαν στις εργασίες του 5ου Συνεδρίου του Κομμουνιστικού Εργατικού Κόμματος Ρωσίας (ΚΕΚΡ), που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στην πόλη Τσελιάμπινσκ, ισχυρό βιομηχανικό κέντρο των Ουραλίων. Πρώτος Γραμματέας της ΚΕ επανεκλέχτηκε ο Βίκτορ Τιούλκιν. Ο Βίκτορ Ανπίλοφ εκλέχτηκε στο Οργανωτικό Γραφείο, δεν εκλέχτηκε, όμως, γραμματέας της ΚΕ. Σε αποκλειστική συνέντευξη, που παραχώρησε στις 24 Απρίλη στο "Ριζοσπάστη", ο Τιούλκιν σχολίασε την πορεία των συζητήσεων και τα αποτελέσματά του Συνεδρίου.
- Βίκτορ Αρκάντιεβιτς, απ' όσα γνωρίζω, το Συνέδριο συνήλθε σε δραματικές συνθήκες, στις οποίες συνετέλεσε η ιδιαίτερη θέση της Επιτροπής Μόσχας του κόμματος, η οποία, κρίνοντας και από δημοσιεύματα του Τύπου, αντιτάχθηκε στην Κεντρική Επιτροπή. Είχε αυτό κάποια επίδραση στην πορεία του Συνεδρίου;
- Οφείλω να το πω ευθέως: Πρόκειται για ένα συνηθισμένο προγραμματισμένο συνέδριο και τίποτα το εξαιρετικό δε συνέβη σ' αυτό και ο ορισμένος θόρυβος, που έγινε κατά τη συζήτηση του ζητήματος της τακτικής του κόμματος ενόψει των προεδρικών εκλογών, αρκετά γρήγορα έσβησε. Σ' αυτό θα αναφερθούμε λίγο παρακάτω. Κύρια θέματα της ημερήσιας διάταξης ήταν η Εκθεση Δράσης της ΚΕ για την κατάσταση στη χώρα, στο κόμμα και τα καθήκοντα του ΚΕΚΡ για την άμεση περίοδο, καθώς και η Εκθεση της Κεντρικής Επιτροπής Ελέγχου. Οι σύνεδροι εξέτασαν τα αποτελέσματα των εκλογών για την Κρατική Δούμα, σημειώνοντας ότι το κόμμα έδρασε με ακρίβεια, σύμφωνα με ενιαίο σχέδιο, μαζί και με τους συμμάχους. Είναι παραδεκτό απ' όλους ότι το ΚΕΚΡ, σύμφωνα με τα αποτελέσματα των εκλογών, ήταν η δεύτερη, μετά το Κομμουνιστικό Κόμμα Ρωσικής Ομοσπονδίας (ΚΚΡΟ), αντιπολιτευτική δύναμη της Ρωσίας, πράγμα που με ικανοποίηση διαπιστώθηκε στο Συνέδριο.
- Πάνω σε ποιο ζήτημα περιστράφηκε η βασική συζήτηση;
- Τις περισσότερες συζητήσεις προκάλεσε το θέμα της τακτικής του κόμματος ενόψει των προεδρικών εκλογών, που τέθηκε έντονα και λόγω της ιδιαίτερης θέσης της Επιτροπής Μόσχας που απηύθυνε και ανοιχτό γράμμα στο Συνέδριο. Κατά τη γνώμη της Επιτροπής Μόσχας, έπρεπε να εφαρμοστεί η περσινή απόφαση της Ολομέλειας της ΚΕ, η οποία υποστήριξε την πρόταση, ο Βίκτορ Ανπίλοφ να είναι υποψήφιος πρόεδρος για τις προεδρικές εκλογές. Οπως είναι γνωστό, η απόφαση αυτή υιοθετήθηκε πριν ψηφιστεί ο νόμος για τις προεδρικές εκλογές, που καθορίζει ως όριο καταγραφής του υποψηφίου το 1.000.000 υπογραφών στήριξης απ' όλες τις περιοχές της χώρας. Φέτος, το Γενάρη, η Ολομέλεια της ΚΕ, αφού ανέλυσε τις δυνατότητες του κόμματος, αποφάσισε να μην προτείνει δικό της υποψήφιο πρόεδρο και να υποστηρίξει τον κοινό υποψήφιο του ενιαίου λαϊκοπατριωτικού συνασπισμού της αντιπολίτευσης. Ωστόσο, η Επιτροπή Μόσχας, επιμένοντας στην προηγούμενη απόφαση, άρχισε τη συγκέντρωση υπογραφών, ερχόμενη έτσι σε αντίθεση με την ΚΕ. Αυτό προκάλεσε ορισμένη ανωμαλία στη δραστηριότητα του κόμματος. Η ΚΕ εφάρμοζε μια γραμμή, η Επιτροπή Μόσχας με τη μορφή πίεσης επέμενε οι υπογραφέςντε και καλά να συγκεντρωθούν. Οπως ήταν αναμενόμενο, οι ενέργειες αυτές δεν είχαν επιτυχία. Συγκεντρώθηκαν περίπου 100.000 υπογραφές, πράγμα που επιβεβαίωσε για άλλη μια φορά ότι η θέση και η τακτική της ΚΕ ήταν σταθμισμένη, ρεαλιστική και ξεκάθαρη. Το ανοιχτό γράμμα της Επιτροπής Μόσχας, με το οποίο εκφραζόταν η δυσαρέσκεια για τη στάση της ΚΕ, αρχίζοντας από το 1993 και τελειώνοντας με τις προεδρικές εκλογές, απορρίφθηκε από τους συνέδρους. Το Συνέδριο διαφώνησε με την Επιτροπή Μόσχας, κάτι περισσότερο, καταδίκασε τη δραστηριότητά της που μπορούσε να οδηγήσει στη διάσπαση του κόμματος. Το Συνέδριο έκρινε ότι η ΚΕ έδρασε σύμφωνα με το Πρόγραμμα, το Καταστατικό και την τρέχουσα κατάσταση.
Δεύτερο ως προς την οξύτητά του ήταν το ζήτημα της κατάστασης του εργατικού κινήματος, η διάρθρωσή του και η προετοιμασία για γενική πολιτική απεργία. Πάρθηκαν εκτενείς αποφάσεις πάνω στην εισήγηση, για την τακτική του κόμματος στην προεκλογική εκστρατεία, σχετικά με την οποία πολλοί αντιπρόσωποι έθεσαν το ζήτημα της στάσης απέναντι στο ΚΚΡΟ και τον ηγέτη του, Γκενάντι Ζιουγκάνοφ.
- Το ΚΕΚΡ δεν υπέγραψε μέχρι τώρα τη συμφωνία συμμετοχής στον ενιαίο λαϊκοπατριωτικό συνασπισμό, που στηρίζει την υποψηφιότητα του Ζιουγκάνοφ για το προεδρικό αξίωμα. Γιατί;
- Το έχω επαναλάβει πολλές φορές ότι να υποστηρίξει κανείς κάτι, σημαίνει να μοιραστεί την ευθύνη. Είμαστε έτοιμοι να υπογράψουμε διμερή συμφωνία με το ΚΚΡΟ για κοινές ενέργειες και για την αξιοποίηση της προεκλογικής εκστρατείας, με σκοπό την προπαγάνδιση των ιδεών του σοσιαλισμού, της σοβιετικής εξουσίας ως εξουσίας των εργαζομένων και για την οργάνωση των ίδιων των εργαζομένων στον αγώνα για την επίτευξη αυτών των στόχων. Θεωρούμε ότι πρώτα πρέπει το ΚΚΡΟ και το ΚΕΚΡ να υπογράψουν μεταξύ τους μια συμφωνία, το σχέδιο της οποίας το έχουμε ήδη στείλει στον Γκενάντι Αντρέγεβιτς. Οπως πληροφορηθήκαμε, μιλώντας στο Τσελιάμπινσκ, μια μέρα πριν από το Συνέδριό μας, ο ηγέτης του ΚΚΡΟ δήλωσε ότι θα υπογραφεί μια τέτοια συμφωνία. Υστερα απ' αυτό, θα είμαστε πρόθυμοι να υπογράψουμε και τη συμφωνία συμμετοχής στον ενιαίο λαϊκοπατριωτικό συνασπισμό. Η θέση αυτή υποστηρίχτηκε και στο Συνέδριο.
- Τι αλλαγές έχουν γίνει στο Πρόγραμμα του κόμματος;
- Το Πρόγραμμα υιοθετήθηκε το 1991, ορισμένες θέσεις του πάλιωσαν. Η τροποποίηση έχει χρονικό χαρακτήρα, όχι ουσίας. Σημαντικό από άποψη αρχών είναι το γεγονός ότι το Συνέδριο πήρε ως βάση το Αγροτικό Πρόγραμμα. Διαπιστώσαμε ότι στις προηγούμενες εκλογές στις αγροτικές περιοχές είχαμε αναπάντεχα μεγαλύτερη υποστήριξη, απ' ό,τι σε ορισμένα βιομηχανικά κέντρα. Αν και είμαστε εργατικό κόμμα, οι χωρικοί μάς υποστήριξαν ανοιχτά. Αυτό είναι ενθαρρυντικό. Η στάση απέναντι στον κομματικό Τύπο αντανακλάται σε ειδική απόφαση του Συνεδρίου: Η εφημερίδα "Μόλνια", αρχισυντάκτης της οποίας είναι ο Ανπίλοφ, θα είναι όργανο της Εκτελεστικής Επιτροπής του κινήματος"Εργαζόμενη Ρωσία", ενώ όργανο της ΚΕ του ΚΕΚΡ θα είναι η εφημερίδα"Τρουντοβάγια Ρωσία".
- Ποια η αίσθησή σας, το κόμμα έγινε πιο δυνατό ύστερα απ' όλες τις μάχες πριν και στη διάρκεια του Συνεδρίου; Δεν ανησυχείτε, άραγε, για πιθανή διάσπαση;
- Κατά την άποψή μου, το Συνέδριο, με την ανοιχτή, ελεύθερη συζήτησή του, συνέβαλε στο δυνάμωμα του κόμματος. Πριν από το Συνέδριο, είχαν εμφανιστεί δυο τάσεις, δυο προσεγγίσεις, που κλόνιζαν το κομματικό μας σκάφος. Ομως η γραμμή του Ανπίλοφ δεν πέρασε, οι απαιτήσεις της Επιτροπής Μόσχας για ιδιαίτερη θέση και ρόλο στο κόμμα απορρίφτηκαν αποφασιστικά από το Συνέδριο. Και το κύριο συμπέρασμα είναι: Οφείλουμε πριν απ' όλα να ασχοληθούμε με την ενίσχυση του κόμματος και των δομών του, τη δημιουργία νέων οργανώσεων, το δυνάμωμα της πειθαρχίας και την εξειδίκευση των καθηκόντων.
Δεν κρύβω ότι ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί σε μένα και στο κομμουνιστικό κίνημα το ζήτημα, ποια θα πρέπει να είναι η τακτική και τα καθήκοντά μας, αν στην εξουσία έρθει ο ηγέτης του ΚΚΡΟ. Διότι τίποτα το κομμουνιστικό δε μένει στο πρόγραμμα του Ζιουγκάνοφ ως υποψηφίου προέδρου, έτοιμες δομές δεν παρατηρούνται στο εργατικό κίνημα και εφόσον δεν υπάρχει πρόθεση για πορεία προς τ' αριστερά, τότε έχουμε να αντιμετωπίσουμε τη γνωστή εκδοχή, όταν ένας δεξιός αντικαθίσταται από έναν μετριοπαθή κεντρώο. Παραδείγματα υπάρχουν: Μπραζάουσκας στη Λιθουανία, Κβασνιέφσκι στην Πολωνία. Η μοναδική ιδιαιτερότητα συνίσταται στο ότι ο Ζιουγκάνοφ αυτοαποκαλείται κομμουνιστής και εκπροσωπεί το κόμμα που ονομάζεται ΚΚΡΟ. Και πρέπει να σκεφτούμε καλά τι θα κάνουμε αν έρθει στην εξουσία, ώστε ο λαός να μην χάσει την πίστη του στην κομμουνιστική ιδέα και να μην ακολουθήσει άκρως δεξιά κατεύθυνση.
Ναντιέζντα ΓΚΑΡΙΦΟΥΛΙΝΑ