Τη συμβολή του ΚΚΕ και της ΚΝΕ στους αγώνες της περιόδου, «δεμένη» με την πάλη σήμερα, αποτύπωσαν τα υλικά της έκθεσης
Το «ξεδίπλωμα» της ιστορίας ξεκινά με την ένταση της καταστολής και της χειραγώγησης του εργατικού και λαϊκού κινήματος μετά τη στρατιωτική ήττα του το 1949. Το εργατικό και λαϊκό κίνημα τη δεκατία του '60 γνωρίζει άνοδο. Εντείνεται η ωμή καταστολή. Η πρώτη Μαραθώνια Πορεία ειρήνης το 1963 χτυπιέται από την αστυνομία. Καταγράφονται οι μεγάλες διαδηλώσεις, οι νεκροί διαδηλωτές, οι φυλακές «Αβέρωφ». Τα κόμματα της ΕΡΕ και του Κέντρου εναλλάσσονται στην εξουσία, το αλισβερίσι με τους Αμερικάνους και το Παλάτι κυριαρχεί.
Το ΚΚΕ βρίσκεται στην παρανομία. Οι φυλακές και τα ξερονήσια γεμίζουν. Η διάλυση των Κομματικών Οργανώσεων Βάσης και η διάχυση του Κόμματος στην τότε ΕΔΑ δυσκολεύει την παραπέρα ανάπτυξη των αγώνων, ενώ οξύνεται η πάλη με τις οπορτουνιστικές αντιλήψεις. Η 12η Ολομέλεια της ΚΕ το 1968 φέρει ισχυρό πλήγμα κατά του οπορτουνισμού. Το πρώτο παράνομο φύλλο του «Ρ» κυκλοφορεί την 1η Μάρτη του ίδιου χρόνου. Στο ταμπλό καταγράφεται επίσης το όργανο της ΚΟΑ του ΚΚΕ, «Αδούλωτη Αθήνα» το τεύχος του Δεκέμβρη του '69.
Το ΚΚΕ και η ΚΝΕ οργανώνουν απεργίες, καλούν το λαό να αντισταθεί. Μέσα από χαρακτηριστικές φωτογραφίες απεργιών, εργατικών κινητοποιήσεων και διαδηλώσεων της νεολαίας, αλλά και υλικά, τρικ και αφίσες του ΚΚΕ και της ΚΝΕ, αναδεικνύεται στην έκθεση η σταδιακή άνοδος των λαϊκών αγώνων, οι οποίοι αποκτούν καθαρά πολιτικό περιεχόμενο. Το ίδιο και οι φοιτητικές κινητοποιήσεις.
Νέα φτερά στους αγώνες που ακολούθησαν έδωσε η ίδρυση της ΚΝΕ τον Αύγουστο του '68 μετά από απόφαση του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ. Στα ταμπλό εκτίθενται φύλλα του «ΟΔΗΓΗΤΗ», του πολιτικού οργάνου της ΚΝΕ.
Εντονα αναδεικνύεται από την έκθεση ότι η χούντα χτύπησε πρώτα απ' όλα τους κομμουνιστές. Οι φωτογραφίες των πολιτικών δολοφονιών και των στοχευμένων διώξεων, τα σκίτσα από τα ξερονήσια και τις φυλακές είναι συγκλονιστικά.
Το Νοέμβρη του 1973 καταστέλλεται ο παλλαϊκός ξεσηκωμός του Πολυτεχνείου και βάφεται με αίμα. «Ολοι τους έπεσαν με την πίστη ότι ο ιμπεριαλισμός δεν είναι ανίκητος και έμειναν αθάνατοι», αναγράφεται. Ενδεικτικό του κλίματος της μεταπολίτευσης είναι το σύνθημα σε πανό της πρώτης επετείου του Πολυτεχνείου: «Ο αγώνας συνεχίζεται».
Το δίλημμα σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα παραμένει επίκαιρο, γι' αυτό είναι αναγκαία η ισχυροποίηση του ΚΚΕ και της ΚΝΕ, για την αντεπίθεση της εργατικής τάξης, για το σοσιαλισμό.