Οπρωθυπουργός, κατά τη διάρκεια των ομιλιών του στις συνδιασκέψεις του ΠΑΣΟΚ για τα εργασιακά και την υγεία, δεν κατάφερε να γίνει πειστικός. Παρ' ότι αναπόλησε το... «σοσιαλιστικό» παρελθόν του κόμματός του, παρ' ότι διαβεβαίωσε για το... «αριστερό» μέλλον της κυβέρνησής του, εντούτοις εισέπραξε την έτσι κι αλλιώς προδιαγεγραμμένη αδιαφορία της κοινής γνώμης. Η αποτυχία θα πρέπει να ήταν μεγάλη, αν σκεφτεί κανείς ότι, αμέσως μετά, ο Κ. Σημίτης αναγκάστηκε να επιστρατεύσει άλλα - πιο... μακάβρια αυτή τη φορά - επιχειρήματα. Ετσι, στην τελευταία σύνοδο του Τομέα Οργανωτικής πολιτικής του ΠΑΣΟΚ, θέλοντας να κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου στο ακροατήριό του, έφτασε να μιλήσει μέχρι και για νεκροταφεία που, όπως είπε, είναι γεμάτα από πολιτικά κόμματα τα οποία δεν εκσυγχρονίστηκαν...
Βασικός στόχος όλης αυτής της πρωθυπουργικής προσπάθειας ήταν - και παραμένει φυσικά - να ξορκίσει την κρίση που έχει εκδηλωθεί στο εσωτερικό της κυβέρνησής του.
Σε κάθε περίπτωση πάντως, τόσο η επιστροφή σε φρασεολογίες κάλπικης «αριστεροσύνης» (ας σημειωθεί ότι ο κ. Σημίτης εκτός από τα... αντιβασιλικά του διαγγέλματα με αφορμή τη «βασιλική περιουσία» χρησιμοποίησε μέχρι και κορόνες του στιλ «Η ΝΔ είναι το κόμμα του μεγάλου κεφαλαίου» και άλλα τέτοια που θυμίζουν το...«είπε ο γάιδαρος τον πετεινό "κεφάλα"»), όσο και οι λιτανείες ή τα «ξόδια» του πρωθυπουργού, δεν έχουν τη δυνατότητα να «απολύσουν» την αντικειμενική πραγματικότητα. Αλλωστε η πραγματικότητα δεν είναι Πάγκαλος που τον απολύεις και ξεμπερδεύεις (σ.σ.: άσε που ούτε έτσι ξεμπέρδεψε ο πρωθυπουργός).
Με άλλα λόγια, η κρίση εντός του ΠΑΣΟΚ οφείλεται, ακριβώς, σε αντικειμενικά δεδομένα, τα οποία είτε συσσωρεύονται, ενισχύοντας τα χαρακτηριστικά της υπόκωφης κρίσης, είτε βρίσκουν την ευκαιρία να εκδηλωθούν με τη μορφή προσωπικών αντιδικιών και διαγκωνισμών.
Ηαποπομπή Πάγκαλου από την κυβέρνηση υπήρξε ένας σημαντικός κρίκος στην αλυσίδα των φαινομένων εκδήλωσης αυτής της κρίσης. Είχαν προηγηθεί οι κόντρες του τέως υπουργού με τον διάδοχό του Ε. Βενιζέλο για τα κονδύλια του υπουργείου Πολιτισμού. Ακολούθησαν οι αναταράξεις περί την οργανωτική επιτροπή για τους Ολυμπιακούς Αγώνες (οι οποίες και συνεχίζονται). Ηρθαν τα εσωκομματικά προβλήματα ως αποτέλεσμα των κυβερνητικών νομοσχεδίων για τα εργασιακά και την υγεία. Παράλληλα, διάφορες κινήσεις (είτε των 60 βουλευτών που κατέθεσαν ερώτηση για την Ολυμπιακή, είτε η συνέντευξη Παπαντωνίου που ήρθε να προστεθεί στις προηγούμενες του Α. Τσοχατζόπουλου), συντηρούν μια κατάσταση ρευστότητας στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ, που στην πορεία προς το συνέδριο ενδεχομένως θα επιτείνεται. Χαρακτηριστική επίσης είναι η αναστάτωση που προκλήθηκε με την πρόταση νόμου των 53 βουλευτών του ΠΑΣΟΚ, που την «εμπνεύστηκε» ο Θ.Τσουκάτος, ο οποίος από τότε που τον κατέβασαν από τα «κότερα» και από τότε που παύθυηκε από «στρατηγός», θέλει να καμώνεται τον... «Σπάρτακο» των κοινωνικά ασθενέστερων (ένεκα και των ψήφων στη Β'Αθήνας όπου επιθυμεί να πολιτευτεί στις επόμενες εκλογές)...
Η εξήγηση που θέλουν να δίνουν οι κυβερνώντες και οι πολιτικοί αναλυτές των επιφαινομένων, είναι πως η εικόνα αυτή οφείλεται στο γεγονός πως το ΠΑΣΟΚ δεν έχει πλέον «όραμα» να προτείνει στην ελληνική κοινωνία. Από τη στιγμή που επιτεύχθηκε η ΟΝΕ, λένε, δεν υπάρχει άλλος στόχος που να λειτουργεί ως... «κίνητρο δημιουργικότητας» για την κυβέρνηση και τα στελέχη της. Μόνο που το εν λόγω παραμύθι - εκτός του ότι θέλει να δικαιώσει αναδρομικά το Γολγοθά της ΟΝΕ καθώς και να «εκτονώσει» τη λαϊκή αγανάκτηση για την εντός ΟΝΕ εποχή - πάσχει και από ένα εγγενές πρόβλημα. Είναι ένα κουτό παραμύθι, τόσο όσο και τα «Λαλιωτικά» περί μετατροπής του 2004 σε «νέο εθνικό ιδεώδες»...
Ηουσία της κρίσης με την οποία πορεύεται η κυβέρνηση σε κάθε της βήμα, έγκειται στο ότι - παρά τα περί του αντιθέτου θρυλούμενα - έχει και παραέχει ένα σαφές, ένα σαφέστατο «όραμα». Πρόκειται για τη φιλοδοξία της, μέσα από το λεγόμενο «δεύτερο κύμα του εκσυγχρονισμού», να προσαρμόσει τον ελληνικό καπιταλισμό ακόμα βαθύτερα στα γρανάζια της «νέας τάξης» και της «παγκοσμιοποίησης». Δηλαδή πρόκειται για ένα «όραμα» εξαιρετικά ελκτικό για την ολιγαρχία, αλλά απροσδόκητα εφιαλτικό για τα λαϊκά στρώματα.
Αυτός ο «εφιάλτης» είναι ένα γεγονός που επιβεβαιώνεται αν δει κανείς την πολιτική του ΠΑΣΟΚ στα εργασιακά, την επερχόμενη επίθεση στο ασφαλιστικό, τον προϋπολογισμό λιτότητας κλπ. Η συνέπεια είναι να αφαιρείται από το ΠΑΣΟΚ η δυνατότητα να καλύπτει τη στυγνή νεοσυντηρητική πολιτική του πίσω από «κεντροαριστερές» φιοριτούρες. Είναι τόσο σφοδρή η αντιλαϊκή επιδρομή, που τα λόγια αποδεικνύονται πολύ φτηνά για να την απαλύνουν.
Από εδώ ξεκινούν τα προβλήματα για την κυβέρνηση. Ομως στην προκειμένη περίπτωση, αυτό που συνιστά πρόβλημα για το ΠΑΣΟΚ, αποτελεί πρόβλημα, συνολικά, για το αστικό πολιτικό σύστημα της χώρας. Ο «μονόδρομος» της ολιγαρχίας είναι «μονόδρομος» και για (όλα) τα κόμματά της. Συνεπώς η φθορά αξιοπιστίας επιδρά σε ολόκληρο το αστικό πολιτικό εποικοδόμημα. Βέβαια, οι κραδασμοί στο ΠΑΣΟΚ έχουν μεγαλύτερη σημασία, λόγω της θέσης του κόμματος αυτού στο σύστημα διαχείρισης των συμφερόντων της πλουτοκρατίας. Το πρόβλημα, δε, επιτείνεται, από τη στιγμή που η (όπως φαίνεται παρατεταμένη) «διαπλοκολογία», αφαιρεί από το ΠΑΣΟΚ τα εύσημα που με τόσο κόπο κατέκτησε. Τα εύσημα του ικανού «διαιτητή» μεταξύ των αντιτιθέμενων οικονομικών συμφερόντων μερίδων του μεγάλου κεφαλαίου.
Ηπροβληματική εικόνα του ΠΑΣΟΚ, επομένως, συνιστά πρόβλημα για το αστικό πολιτικό τοπίο, γενικά. Το τελευταίο, αν και μόλις 8 μήνες μετά τις εκλογές, δείχνει να αδυνατεί να απορροφήσει τις κοινωνικές αντιδράσεις που γεννά η ακολουθούμενη πολιτική. Ακόμα χειρότερα, φαίνεται «λίγο» μπροστά στον κίνδυνο η κοινωνική αγανάκτηση να πάρει χαρακτηριστικά κοινωνικής ριζοσπαστικοποίησης. Οπότε και αρχίζουν τα σενάρια περί «ανασυνθέσεων» και «κεντροαριστερών συνευρέσεων» για να καλυφθεί το περίφημο «πολιτικό κενό».
Από δω και πέρα αρχίζουν να βγαίνουν στο προσκήνιο οι «σωτήρες». Και τέτοιους έχει πολλούς το ΠΑΣΟΚ, το οποίο είναι γεμάτο από επετηρίδα «πρωθυπουργήσιμων». Αλλοι από αυτούς, επενδύουν στη σκέψη ότι ο Σημίτης «μπορεί και να πέσει» - ένα γεγονός τύπου «Σαμίνα» και καθαρίσαμε, υποστηρίζουν (!!!!) - που σημαίνει ότι οι ίδιοι δηλώνουν «παρόντες» από σήμερα ώστε να είναι εκεί την κατάλληλη στιγμή (περίπτωση Τσοχατζόπουλου). Αλλοι πάλι περιμένουν ότι μια ομαλή μετάβαση στη μετα-Σημιτική εποχή είναι εκείνη που θα διευκολύνει τα δικά τους σχέδια (περιπτώσεις Γ. Παπανδρέου, Β. Παπανδρέου, Ε. Βενιζέλου κλπ.). Υπάρχουν βέβαια και εκείνοι, όπως ο Πάγκαλος, που θεωρούν ότι άλλοι πρωτοκλασάτοι, όπως ο Παπανδρέου, τους κλείνουν το δικό τους δρόμο κ.ο.κ.
Το σίγουρο είναι πως όλους αυτούς, είτε ως πολιτικούς φορείς είτε ως πολιτικά πρόσωπα, τα λαϊκά στρώματα θα τους βρουν μπροστά τους στο μέλλον. Ολοι αυτοί θα είναι που θα καμώνονται τα «φρέσκα υλικά» μιας «ανασύνθεσης» που στην πραγματικότητα (όσο κι αν γαρνιριστεί με «μεσσίες» τύπου Αβραμόπουλου, ή με «οριζοντιο-εκσυγχρονιστές» τύπου Δαμανάκη και Μπίστη), θα αποτελεί την ανακύκλωση των υπαλλήλων της ολιγαρχίας σε άλλα πόστα.
Νίκος ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ