Οι εξελίξεις της περασμένης βδομάδας δεν ήταν καταιγιστικές, με εξαίρεση, ίσως, όσα διαδραματίζονται στα πεδία των μαχών στη μεθόριο Κοσσυφοπεδίου - ΠΓΔΜ. Ωστόσο, φαίνεται πως οι κινήσεις στη διπλωματική σκακιέρα θα επηρεάσουν σε σοβαρό βαθμό την προγραμματισμένη για αύριο επανέναρξη των συνομιλιών στη Γαλλία μεταξύ των αντιπροσωπειών Σέρβων και Κοσσοβάρων Αλβανών. Αφ' ενός είχαμε την καταδικασμένη εκ προοιμίου "πρωτοβουλία" συνάντησης του Αμερικανού απεσταλμένου, Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, με τον Γιουγκοσλάβο Πρόεδρο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. Στη συνέχεια, η Μόσχα - διά του υπουργού Εξωτερικών, Ιγκόρ Ιβάνοφ - πήρε τη "σκυτάλη" διπλωματικών πρωτοβουλιών με σκοπό να επιτύχει μία βελτιωμένη προβολή των θέσεων του Βελιγραδίου. Αφ' ετέρου, διαφάνηκε ότι η απήχηση που λεγόταν πως είχε ο πρώην γερουσιαστής των Ρεπουμπλικάνων, Μπομπ Ντόουλ, δεν ήταν διόλου μεγάλη στο μέτωπο των αυτονομιστών ανταρτών, οι οποίοι - παρά τις περί του αντιθέτου ανακοινώσεις - δεν υπέγραψαν προκαταβολικά κανένα ειρηνευτικό σχέδιο. Μετά από όλα αυτά, προβάλλει ίσως δικαιολογημένα το ερώτημα: Τι τελικώς θα γίνει (εάν δεν αναβληθούν...) στις συνομιλίες της Γαλλίας;
"Ο Πρόεδρος Μιλόσεβιτς έμεινε ανυποχώρητος, όπως και εμείς". Μ' αυτή τη φράση ο "έκτακτος" απεσταλμένος της κυβέρνησης Κλίντον για το Κοσσυφοπέδιο, Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, περιέγραψε όχι μόνον το αποτέλεσμα αλλά και την ουσία των οκτάωρων συνομιλιών που είχε με τον Γιουγκοσλάβο Πρόεδρο. Δηλαδή, "δεν έγινε τίποτε!". Πολύ φυσικό, καθώς ο Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ έφθασε στο Βελιγράδι μεταφέροντας στη βαλίτσα του μόνο... τα προσωπικά του είδη! Τι σημαίνει αυτό; Οτι απλώς έπαιξε το ρόλο του απειλητικού αγγελιαφόρου των ΗΠΑ, επαναλαμβάνοντας τις γνωστές θέσεις της Ουάσιγκτον περί της αποστολής 28.000 ΝΑΤΟικών στρατιωτών στο Κοσσυφοπέδιο αλλά και ΝΑΤΟικών βομβαρδισμών, σε περίπτωση που οι Σέρβοι εξακολουθήσουν να αρνούνται την "αμερικανική ειρήνη" στην περιοχή. Κοντολογίς, η πρωτοβουλία του Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ μόνον... διπλωματική δεν ήταν!
Ως εκ τούτου, ο Γιουγκοσλάβος Πρόεδρος δεν μπόρεσε παρά να ανανεώσει τις έντονες αντιδράσεις του περί του σχεδίου "ειρήνευσης", χαρακτηρίζοντας "εισβολέα" όποιο ξένο στράτευμα σταλεί στο Κοσσυφοπέδιο. Η σχεδόν ανεπίσημη "αντιπρόταση" του Βελιγραδίου περί αντικατάστασης του όρου αποστολής ΝΑΤΟικών στρατευμάτων στο Κόσσοβο με πολυεθνικές ειρηνευτικές δυνάμεις μηστρατιωτικού χαρακτήρα πέρασε απαρατήρητη. Σ' αυτό ακριβώς το σημείο επενέβη η Μόσχα, η οποία παραμένει ουσιαστικά η μοναχική "σύμμαχος" του Βελιγραδίου.
Από την περασμένη Πέμπτη, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Ιγκόρ Ιβάνοφ, ανέλαβε νέα διπλωματική πρωτοβουλία, με στόχο να ενισχύσει τις ελπίδες για την υπογραφή μίας, τρόπον τινά, τροποποιημένης πολιτικής συμφωνίας στις προγραμματισμένες για αύριο συνομιλίες της Γαλλίας. Ωστόσο, και αυτή η προσπάθεια δεν έχει πολλά περιθώρια επιτυχίας. Αφ' ενός, επειδή η Μόσχα δεν έχει καμία απήχηση στο μέτωπο των αυτονομιστών ανταρτών. Αφ' ετέρου, γιατί Ευρωπαίοι και Αμερικανοί δε φαίνονται διατεθειμένοι προς το παρόν να αλλάξουν τα σχέδιά τους. Ωστόσο, η "συνταγή" που έχουν ετοιμάσει για το Κοσσυφοπέδιο αρχίζει να χαλάει... και με ευθύνη των αυτονομιστών ανταρτών.Η πρότερη αίσθηση των ΗΠΑ ότι με διάφορους "χειρισμούς" τα στελέχη των αυτονομιστών ανταρτών του "KLA" θα μπορούσαν να τεθούν με ευκολία στην υπηρεσία της Ουάσιγκτον δεν είναι και τόσο ρεαλιστική. Τα συσσωρευμένα προβλήματα, με πρώτο το διχασμό απόψεων και στρατηγικής στους κόλπους των ανταρτών, δε "βοηθούν" τα σχέδια της Ουάσιγκτον για τη "βάπτιση" των άμεσων "παιχτών" στο Κοσσυφοπέδιο σε "καλούς Κοσσοβάρους αντάρτες" και σε "κακούς Γιουγκοσλάβους αξιωματούχους". Η πρόσφατη συνάντηση του πρώην γερουσιαστή των Ρεπουμπλικανών Μπομπ Ντόουλ με μερικά στελέχη των ανταρτών στα Σκόπια αποδεικνύει τα παραπάνω, καθιστώντας παράλληλα σαφέστερο το "απρόβλεπτο" των εξελίξεων και των πρωταγωνιστών στην πιο ταραγμένη και επικίνδυνη γειτονιά των Βαλκανίων.
Υπό το βάρος των παραπάνω διπλωματικών εξελίξεων, οι μάχες μεταξύ Σέρβων στρατιωτών και Κοσσοβάρων ανταρτών μαίνονται αμείωτες στο νότιο και βόρειο Κοσσυφοπέδιο. Μετά απ' όλα αυτά, οι ελπίδες για την εξεύρεση κάποιας πολιτικής λύσης αύριο στη Γαλλία φαίνονται μάλλον αμυδρές...
Δέσποινα ΟΡΦΑΝΑΚΗ