AP |
Από τη συνάντηση των ΥΠΕΞ Τουρκίας - Σουηδίας |
Λίγο πριν την επίσκεψή του στην Ελλάδα (βλ. σχετικό θέμα), ο Μάας επισήμανε ότι οι διαπραγματεύσεις μπορούν να διεξαχθούν με επιτυχία μόνο σε ένα εποικοδομητικό περιβάλλον στο οποίο η τουρκική πλευρά «πρέπει επιτέλους να συμβάλει» και χαιρέτισε την καταρχήν - όπως είπε - προθυμία της κυπριακής κυβέρνησης για συνέχιση των προσπαθειών διεξαγωγής διαλόγου. Επέκρινε τουρκικές κινήσεις όπως η επανεμφάνιση του «Ορούτς Ρέις», για τις οποίες είπε ότι πλήττουν την οικοδόμηση εμπιστοσύνης, παράλληλα όμως μίλησε επανειλημμένα για «αμφιλεγόμενες θαλάσσιες περιοχές του Καστελόριζου», τσουβαλιάζοντας ξανά τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και τις προκλητικές τουρκικές αξιώσεις. Στο ίδιο πλαίσιο, της ανησυχίας για επιπλοκές στους αντιλαϊκούς συμβιβασμούς, χαρακτήρισε τις τουρκικές προκλήσεις στα Βαρώσια «εντελώς περιττό και προκλητικό βήμα, που έρχεται σε αντίφαση με τις τρέχουσες προσπάθειες για εκτόνωση».
Από τη μεριά του ο Κύπριος ΥΠΕΞ συμφώνησε ότι «η Αγκυρα πρέπει να θέσει τέλος στο παιχνίδι της εναλλαγής μεταξύ αποκλιμάκωσης και πρόκλησης (...) Η σταθερή και διαρκής αποκλιμάκωση, που θα προκύψει μέσα από τον τερματισμό των τουρκικών προκλήσεων, θα ενισχύσει ακόμα περισσότερο» την πρόθεση και του ΟΗΕ για «ανάληψη πρωτοβουλίας προς την κατεύθυνση επανέναρξης διαπραγματεύσεων για συνολική επίλυση του Κυπριακού».
Ταυτόχρονα, το πόσο η ΕΕ ζεσταίνει την πλάτη της Τουρκίας αναδείχθηκε και στην Αγκυρα, όπου χτες ο Τούρκος ΥΠΕΞ Μ. Τσαβούσογλου υποδέχτηκε την Σουηδή ομόλογό του Αν Λίντε. Αναδεικνύοντας τις προσπάθειες για «επικαιροποίηση» της συνεργασίας των δύο πλευρών με βάση τα νέα δεδομένα, η Λίντε υπενθύμισε ότι «η ΕΕ επιθυμεί την αναζωογόνηση των σχέσεών της με την Τουρκία. Θα διαμορφωθεί μια νέα θετική ατζέντα μεταξύ Τουρκίας - ΕΕ», για να ακούσει τον Τσαβούσογλου να αναγνωρίζει πως η Στοκχόλμη πάντα υποστήριζε την ενταξιακή πορεία της Αγκυρας και πως η χώρα του είναι έτοιμη να εκπληρώσει κάθε κριτήριο πλήρους ένταξης στην Ενωση. Ο Τούρκος ΥΠΕΞ πρόσθεσε ότι η χώρα του καλοδέχεται τη σωστή, αλλά όχι την «άδικη» κριτική, και ότι η ΕΕ πρέπει να λάβει σημαντικές αποφάσεις όσον αφορά τους όρους της διεύρυνσής της.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Τσαβούσογλου κατηγόρησε τις Βρυξέλλες για «δύο μέτρα και δύο σταθμά», όπως και για τις επαφές της με κουρδικές και άλλες οργανώσεις που η Αγκυρα περιλαμβάνει στις «τρομοκρατικές». Η δε Λίντε επέμεινε ότι χρειάζεται διάλογος με όλες τις δυνάμεις που μπορούν να συμβάλουν στη «σταθερότητα στη Συρία», σχολιάζοντας ότι «διατηρούμε το δικαίωμά μας να συναντάμε διάφορους παίκτες για διάφορα θέματα». Η ίδια πάντως περιέγραψε τη συνάντηση ως «πολύ φιλική και ειλικρινή».
Τέλος, μετά την προχτεσινή συνεδρίαση των Ευρωπαίων ΥΠΕΞ, ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Ζοζέπ Μπορέλ επανήλθε και με γραπτή δήλωση, εκφράζοντας ξανά μια ανέξοδη πλην «σοβαρή ανησυχία» για το άνοιγμα των Βαρωσίων, αλλά και ζητώντας «την ταχεία επανέναρξη των διαπραγματεύσεων» για το Κυπριακό, ενώ επανέλαβε πως «η ΕΕ είναι έτοιμη να διαδραματίσει ενεργό ρόλο», διορίζοντας και ειδικό εκπρόσωπο στον ΟΗΕ για το Κυπριακό.
Στο ίδιο πνεύμα και η παρέμβαση των ΗΠΑ, μέσω ανακοίνωσης του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στην οποία, αφού για άλλη μια φορά αναφέρονται στις περιοχές εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας όπου το «Ορούτς Ρέις» ξεκίνησε νέες έρευνες ως «περιοχές όπου η Ελλάδα διεκδικεί δικαιοδοσία», «αποδοκιμάζουν την ανακοίνωση» της Τουρκίας «για την ανανέωση της τουρκικής ερευνητικής δραστηριότητας», επειδή αυτή «περιπλέκει εσκεμμένα την επανάληψη κρίσιμων διερευνητικών συνομιλιών μεταξύ των συμμάχων μας στο ΝΑΤΟ, της Ελλάδας και της Τουρκίας», ενώ κάνουν λόγο και για «προσχεδιασμένη πρόκληση». Και καλούν την Αγκυρα «να ξεκινήσει αμέσως διερευνητικές συνομιλίες με την Ελλάδα», καταλήγοντας ότι «οι μονομερείς δράσεις δεν μπορούν να οικοδομήσουν εμπιστοσύνη και δεν θα παράγουν λύσεις που θα έχουν διάρκεια», με βάση το στόχο της «ΝΑΤΟικής συνοχής» στην περιοχή και τα σχέδια συνεκμετάλλευσης.
Αντίστοιχα, απαντώντας σε ερώτηση για το άνοιγμα των Βαρωσίων, εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ είπε πως αυτό «είναι προκλητικό και αντιπαραγωγικό για την επανάληψη των συνομιλιών για διευθέτηση» και τόνισε πως «οι ΗΠΑ συνεχίζουν να υποστηρίζουν έναν ολοκληρωμένο διακανονισμό για την επανένωση του νησιού ως διζωνικής - δικοινοτικής ομοσπονδίας, η οποία θα ωφελήσει όλους τους Κύπριους καθώς και την ευρύτερη περιοχή».
Με φόντο τις παροτρύνσεις αυτές, η Τουρκία συνεχίζει τις προκλήσεις, επιχειρώντας να δημιουργήσει τετελεσμένα για το τραπέζι του ιμπεριαλιστικού παζαριού που «στρώνουν» ΗΠΑ - ΝΑΤΟ - ΕΕ.
Ο εκπρόσωπος του κυβερνώντος κόμματος ΑΚΡ, Ομέρ Τσελίκ, δήλωσε ότι «δεν κάνουμε παραχωρήσεις σε όσους επιδιώκουν την επιβολή» και πρόσθεσε: «Στο θέμα της προστασίας των εδαφών μας, της Γαλάζιας Πατρίδας μας και των αιθέρων μας, είμαστε το πιο αποφασισμένο έθνος. Οσοι θέλουν να διαπραγματευτούν, είμαστε το καλύτερο κράτος για να διεξάγει κάποιος διαπραγματεύσεις. Αλλά δεν κάνουμε παραχωρήσεις σε όσους επιδιώκουν την επιβολή. Στο πλαίσιο αυτών των αρχών λέμε "ειρήνη στο σπίτι, ειρήνη στον κόσμο"».
Είχαν προηγηθεί δηλώσεις και του Τούρκου υπουργού Αμυνας Χουλούσι Ακάρ, ο οποίος υποστήριξε ότι «είμαστε υπέρ των σχέσεων καλής γειτονίας, στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και του εθιμικού Δικαίου, για την επίλυση όλων των προβλημάτων μας», αλλά «δυστυχώς οι διαπραγματεύσεις, οι προσπάθειές μας για επίλυση των προβλημάτων σύμφωνα με το Δίκαιο, δεν μπορούν να βρουν ανταπόκριση. Σε κάθε ευκαιρία γίνονται επιθέσεις και κινήσεις που κλιμακώνουν την ένταση. Γιατί; Εξαιτίας της στήριξης που παρείχε η Δύση, προκλήθηκε μια κακομαθημένη συμπεριφορά. Και οι τρίτες πλευρές δεν προσεγγίζουν την επίλυση των προβλημάτων με αρκετή αντικειμενικότητα, ουδετερότητα και κοινή λογική». Κατέληξε δε ότι «είμαστε αποφασισμένοι, είμαστε ικανοί. Μη μας δοκιμάζετε, ελάτε να κάνουμε ό,τι χρειάζεται με συνομιλίες, με διαπραγματεύσεις, να τα λύσουμε αυτά με διάλογο».