Σε πλήρη εφαρμογή βρίσκεται η αμερικανόπνευστη επιχείρηση για επαναφορά του «σχεδίου Ανάν» για τη «λύση» του Κυπριακού στις αρχές του 2005, με την άμεση συνδρομή των Βρυξελλών και τη διαρκή πίεση από την πλευρά της Αγκυρας.
Ηδη έχει ξεκινήσει ένας ...χορός δηλώσεων για την καλλιέργεια του εδάφους. Αυτή τη φορά αξιοποιείται το «πλαίσιο της ΕΕ» και γίνεται ολοένα και πιο φανερό ότι η ΕΕ εξελίσσεται σε μοχλό για τον πολλαπλασιασμό των πιέσεων, κυρίως προς την κυπριακή κυβέρνηση. Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο ότι οι πιέσεις εκδηλώθηκαν λίγα μόλις 24ωρα μετά τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, η οποία υποτίθεται ότι αποφάσισε να θέσει ως όρο στην Τουρκία την ντε φάκτο αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας μέχρι την ημερομηνία έναρξης των διαπραγματεύσεων τον Οκτώβρη του 2005.
Αποκαλυπτικές είναι οι δηλώσεις που έκανε χτες ο προεδρεύων της ΕΕ και πρωθυπουργός της Ολλανδίας Γιαν Πέτερ Μπαλκενέντε, ο οποίος ούτε λίγο ούτε πολύ κάλεσε τους Ελληνοκύπριους και τους Τουρκοκύπριους (!) να επαναλάβουν τις ειρηνευτικές συνομιλίες, χρησιμοποιώντας τις «καλές υπηρεσίες» του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Κόφι Ανάν.
«Πιστεύω ότι οι ενδιαφερόμενες πλευρές πρέπει να χρησιμοποιήσουν τις καλές υπηρεσίες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Κόφι Ανάν, ο οποίος δήλωσε την Παρασκευή ότι είναι διαθέσιμος», δήλωσε ο προεδρεύων της ΕΕ, μιλώντας στο Ευρωκοινοβούλιο.
Βέβαια, ο Ολλανδός πρωθυπουργός ανέφερε ότι η Τουρκία οφείλει να υπογράψει μέχρι τις 3 Οκτωβρίου την επέκταση του πρωτοκόλλου τελωνειακής ένωσης, ωστόσο είναι ολοφάνερο ότι το βάρος πέφτει στις προσπάθειες για την «επίλυση» του Κυπριακού.
Ωμός και κυνικός ήταν ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Ρίτσαρντ Μπάουτσερ, δηλώνοντας ότι το σχέδιο για λύση του Κυπριακού είναι το «σχέδιο Ανάν». Επαναλαμβάνοντας τη θέση των ΗΠΑ υπέρ του «σχεδίου Ανάν», ο κ. Μπάουτσερ ανέφερε: «Οσον αφορά στο εάν έχουμε σχέδιο για την επίλυση του κυπριακού προβλήματος, υπάρχει σχέδιο. Εχει υπάρξει σχέδιο, το σχέδιο Ανάν. Το υποστηρίξαμε. Οι Τουρκοκύπριοι ψήφισαν υπέρ. Οι Ελληνοκύπριοι ψήφισαν κατά».
Σε αυτό το ευνοϊκό περιβάλλον ο Τ. Ερντογάν κινείται με χαρακτηριστική άνεση. Σε χτεσινές δηλώσεις του προσδιόρισε χρονικά την εκδήλωση της νέας πρωτοβουλίας για το Κυπριακό - αρχές του 2005 - ενώ προδίκασε και το αποτέλεσμα: «Στην Κύπρο ή θα γίνουν δύο ξεχωριστά κράτη ή μία Ενωμένη Κυπριακή Δημοκρατία». Σε συνέντευξή του στο τουρκικό CNN ο Τούρκος πρωθυπουργός είπε ότι «θα είναι καλό να ενεργήσουν και πάλι τα Ηνωμένα Εθνη. Επιθυμούμε μέχρι τις 3 Οκτωβρίου να αρχίσει ένα χρονοδιάγραμμα. Κατά το 2005 θα γίνουν εκλογές και στη Βόρεια και στη Νότια Κύπρο, αλλά δε σκεπτόμαστε να περιμένουμε το τέλος των εκλογών. Οι ετοιμασίες μας συνεχίζονται».
Σημειώνεται ότι ο Κόφι Ανάν δήλωσε την Παρασκευή στο περιθώριο της ευρωπαϊκής Συνόδου Κορυφής των Βρυξελλών ότι προς το παρόν δεν έχει σχέδιο για την επανάληψη των συνομιλιών, με στόχο την επανένωση της Κύπρου, ωστόσο είπε ότι μπορεί να προσφέρει τις καλές του υπηρεσίες.
Την ίδια στιγμή, η ελληνική κυβέρνηση μοιάζει να παρακολουθεί αμήχανη, αλλά στην πραγματικότητα είναι έτοιμη από καιρό για το «μεγάλο ναι» στη νομιμοποίηση της κατάστασης, που δημιουργήθηκε από την εισβολή και κατοχή του 1974. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, η κυβέρνηση της ΝΔ δε δείχνει καμία διάθεση να αντιδράσει στα γνωστά, μάλλον, στην ίδια σχέδια των ΗΠΑ και της ΕΕ. Αντίθετα, θεωρείται πιθανόν να πάρει ενεργό μέρος στην άσκηση πιέσεων για την επιβολή τους.
«Εφόσον δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις τις οποίες θα θέλαμε για δίκαιη, έντιμη λύση του κυπριακού προβλήματος, βεβαίως και θα δώσουμε τον καλύτερό μας εαυτό, για να βρεθεί αυτή η λύση», δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Θ. Ρουσόπουλος, αποφεύγοντας, ωστόσο, να αποσαφηνίσει περισσότερο τον όρο «δίκαιη και έντιμη λύση».
«Και εμείς θέλουμε να υπάρξει ενεργοποίηση των διαδικασιών, έτσι ώστε να υπάρξει αποτέλεσμα λύσης επανένωσης του νησιού στη βάση των αποφάσεων του ΟΗΕ και με βάση και την καινούρια εμπειρία πλέον της κυπριακής Δημοκρατίας μέσα στην ΕΕ», δήλωσε ο υφυπουργός Εξωτερικών Γ. Βαληνάκης στον «Σκάι», παραδεχόμενος ότι «είμαστε στην αρχή μιας νέας ενδεχομένως διαδικασίας, πρέπει να δούμε πότε και πώς θα εκδηλωθεί αυτή η πρωτοβουλία».
Από την πλευρά του, ο Κύπριος Πρόεδρος, Τάσσος Παπαδόπουλος, σε δηλώσεις του τη Δευτέρα ανέφερε πως είναι φυσικό όλοι να θέλουν να δουν μια κινητικότητα στο Κυπριακό και επισήμανε πως εξελίξεις μάλλον θα αναμένονται μετά τις «εκλογές» του Απρίλη στα Κατεχόμενα. Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας επισήμανε πως και τότε πρέπει να υπάρχει «τέτοιο κλίμα και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις που να μπορούν να οδηγήσουν σε συμφωνημένη λύση».
Χτες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κύπρος Χρυσοστομίδης επισήμανε πως το Κυπριακό «εξακολουθεί να αποτελεί ένα διεθνές πρόβλημα παράνομης και συνεχιζόμενης κατοχής, παράνομης απόπειρας απόσχισης και ακρωτηριασμού της εδαφικής ακεραιότητας ενός κράτους - μέλους της ΕΕ, αντίθετα με τις διατάξεις του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και τις γενικές αρχές του Διεθνούς Δικαίου». Υπενθύμισε, ταυτόχρονα, τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την Κύπρο που επιβεβαιώνουν «και απαιτούν ότι η λύση, η δικοινοτική ομοσπονδία θα διασφαλίζει την ανεξαρτησία, την κυριαρχία, την εδαφική ακεραιότητα, τη μια διεθνή προσωπικότητα και τη μια ιθαγένεια σε σχέση με την Κυπριακή Δημοκρατία».