Πολυκομματική... δημοκρατία
Εντός ολίγων ωρών, σε μια ακόμα «γιορτή της δημοκρατίας», κάτι περισσότερο από 200 εκατομμύρια Αμερικανών θα ψηφίζουν για το νέο τους Πρόεδρο. Αν κριτήριο της δημοκρατίας είναι η πολυκομματική συμμετοχή στις εκλογές, τότε οι ΗΠΑ είναι πράγματι μια δημοκρατική κατά τα φαινόμενα χώρα, αφού - έστω κι αν οι ίδιοι οι Αμερικάνοι δεν το γνωρίζουν - εκτός των Ρεπουμπλικάνων και των Δημοκρατικών, στις εκλογές συμμετέχουν 12 ακόμα κόμματα, από εκείνα που οι αναλυτές κατατάσσουν υπό το γενικό τίτλο «τρίτα κόμματα». Το πολιτικό σύστημα της υπερδύναμης διαθέτει τουλάχιστον την έξωθεν καλή μαρτυρία για τη δημοκρατικότητά του, η οποία ωστόσο είναι τόσο επίπλαστη, όσο και οι διαφορές ανάμεσα στους δυο κύριους διεκδικητές του προεδρικού τίτλου.
Από το 1852, δημοκρατικοί και ρεπουμπλικάνοι Πρόεδροι εναλλάσσονται στον προεδρικό θώκο. Τυχαία; Καθόλου. Η παντοκρατορία δυο μόνο κομμάτων χωρίς καμιά διαφορά ουσίας μεταξύ τους είναι αποτέλεσμα τόσο του εκλογικού συστήματος που συναινετικά δημιούργησαν, όσο και της αρρωστημένης «δημοκρατίας» που εγκαθίδρυσαν στη χώρα τα ισχυρά οικονομικά συμφέροντα, τα οποία φαίνεται να ενδιαφέρονται περισσότερο για τις εκλογές απ' ό,τι ο μέσος Αμερικάνος ψηφοφόρος.
Ενα κόμμα χρειάζεται μερικές δεκάδες ψήφους για να κερδίσει την κάθοδό του στις εκλογές μιας πολιτείας. Η πλειοψηφία των 12 «τρίτων κομμάτων» συμμετέχει σε λιγότερες από τις μισές πολιτείες, σε μια εξαρχής χαμένη κούρσα. Ο Αμερικάνος ψηφοφόρος, ψηφίζοντας υπέρ του ενός ή του άλλου κόμματος, ουσιαστικά εκλέγει 538 εκλέκτορες που κάπου εκεί προς το Δεκέμβρη θα αναδείξουν το νέο Πρόεδρο. Σημείωση: το πρώτο κόμμα σε κάθε πολιτεία παίρνει το σύνολο των εκλεκτόρων της, με αποτέλεσμα οι μειοψηφίες να κερδίσουν μόνο τον καθαρό αέρα που τους εξασφάλισε η πρωινή τους βόλτα μέχρι τα εκλογικά κέντρα. Το μαγικό νούμερο των 270 κερδισμένων εκλεκτόρων σε εθνικό επίπεδο βγάζει Πρόεδρο.
Η λέξη κλειδί στις εκλογές είναι το «χρήμα». Νούμερα που ζαλίζουν: Ενα δισ. δολάρια θα ξοδέψουν τα δυο μεγάλα κόμματα μόνο για διαφήμιση, κυρίως στα τηλεοπτικά κανάλια που φτάνουν στο 99% των αμερικάνικων σπιτιών. Τα «τρίτα κόμματα», άσχετα με το τι πρεσβεύουν, εμφανίζονται ελάχιστα, αφού η αποθέωση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας δεν επιτρέπει παρεμβάσεις στο τι θα προβάλλουν οι καναλάρχες επιχειρηματίες. Το όριο των κονδυλίων από χορηγίες έχει οριστεί στα 76 εκατομμύρια ευρώ, ποσό πολύ μικρότερο από εκείνο που τελικά ξοδεύουν οι υποψήφιοι, μέσα από τα «παραθυράκια» που εξασφαλίζει η νομοθεσία που οι ίδιοι θέσπισαν. Ποιος χρηματοδοτεί; Πολυεθνικές, δήθεν επιτροπές και όμιλοι, απλοί πολίτες. Στην ουσία, το μεγάλο κεφάλαιο που στα πλαίσια των εσωτερικών του αντιθέσεων ποντάρει στον έναν ή στον άλλο υποψήφιο.
Οσο για τις εκλογές στη Γερουσία και τη Βουλή των αντιπροσώπων - οι οποίες θεωρείται ότι αποτυπώνουν ευκρινέστερα την πολιτική βούληση των ψηφοφόρων - μια ματιά στη σύνθεσή τους αρκεί: Στους 100 εκλεγμένους γερουσιαστές των προηγούμενων εκλογών μόνον ένας ήταν ανεξάρτητος, και μόλις δύο στα 435 μέλη στη Βουλή. Και οι πενήντα κυβερνήτες των ΗΠΑ είναι ρεπουμπλικάνοι και δημοκρατικοί και μόλις το 3 τοις χιλίοις των 7.300 εκλεγμένων στα τοπικά συμβούλια δεν ανήκουν στα δυο αυτά κόμματα. Η πολυκομματική «δημοκρατία» στο μεγαλείο της...
Περικλής ΚΟΥΡΜΟΥΛΗΣ