Με τους χαρακτηριστικούς για την ελληνική πολιτική πραγματικότητα πανηγυρισμούς, υποδέχτηκε η ελληνική κυβέρνηση τις εκθέσεις που παρουσίασε την περασμένη Τετάρτη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Τουρκία.
Η Αθήνα χαρακτηρίζει ιδιαίτερα ευνοϊκό για την Ελλάδα το πλαίσιο της Κομισιόν για την παρακολούθηση και τον έλεγχο της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας. Ο υφυπουργός Εξωτερικών, σε χτεσινή συνέντευξη Τύπου, υποστήριξε πως μόνο με πλήρη συμμόρφωση η Αγκυρα θα δικαιούται να προχωρήσει στο επόμενο στάδιο και να ολοκληρώσει την πορεία της προς την ΕΕ.
Σχολιάζοντας την έκθεση προόδου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τουρκία, ο Γ. Βαληνάκης επισήμανε ότι η Τουρκία έχει εισέλθει σε μία προοδευτική πορεία και όσο συμμετέχει στην εφαρμογή των θέσεων αυτών, τόσο θα δικαιούται κάθε φορά να προχωρά στο επόμενο στάδιο. Οταν από δημοσιογράφους επισημάνθηκε ότι η σταδιακή πορεία συμμόρφωσης της Τουρκίας δεν έχει παράξει την παραμικρή βελτίωση της συμπεριφοράς της προς την Ελλάδα επί έξι χρόνια, ο Γ. Βαληνάκης απάντησε ότι τώρα έχει αλλάξει το πλαίσιο που υπήρχε μετά το Ελσίνκι και την Κοπεγχάγη, με σαφείς αναφορές και χρονοδιαγράμματα. Αναφερόμενος ειδικότερα στην έκθεση προόδου της Κομισιόν, ο Γιάννης Βαληνάκης τόνισε ότι καταγράφηκε για πρώτη φορά η τουρκική απειλή πολέμου (casus belli), καθώς και η ανάγκη να αντιμετωπίσει η Τουρκία οποιαδήποτε σημεία τριβής και να απέχει από οποιαδήποτε δράση που δυσχεραίνει την ειρηνική επίλυση των διαφορών. Βέβαια, ο υφυπουργός Εξωτερικών παρέβλεψε το γεγονός ότι η αναφορά στην τουρκική απειλή πολέμου γίνεται στην έκθεση προόδου και όχι στο δεσμευτικό κείμενο της νέας εταιρικής σχέσης, που επίσης χτες δόθηκε στη δημοσιότητα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Σε άλλο σημείο των δηλώσεών του, ο υφυπουργός Εξωτερικών επισήμανε τα θέματα θρησκευτικών ελευθεριών (όπως το ζήτημα της Χάλκης, το νομοσχέδιο περί βακουφίων, οι πλειστηριασμοί ομογενειακών ακινήτων, οι τρομοκρατικές επιθέσεις κατά του Πατριαρχείου), καθώς και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ελληνική μειονότητα, τα οποία περιλαμβάνονται στα ευρωπαϊκά κείμενα.
Θα πρέπει, πάντως, να σημειωθεί ότι τόσο ο υφυπουργός, όσο και ο εκπρόσωπος Τύπου του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, αν και ρωτήθηκαν χτες, δεν έδωσαν ικανοποιητική απάντηση για τα θέματα που βρίσκονται στο τραπέζι του ελληνοτουρκικού διαλόγου. Οπως είναι γνωστό, η Ελλάδα αναγνωρίζει μόνο μια ελληνοτουρκική διαφορά, τον ορισμό της υφαλοκρηπίδας. Ωστόσο, όπως αποκαλύπτει στο βιβλίο του ο πρώην πρωθυπουργός Κ. Σημίτης, στον ελληνοτουρκικό διάλογο, τα τελευταία 6 χρόνια, έχουν τεθεί και άλλα ζητήματα, όπως οι γκρίζες ζώνες που η Τουρκία υποστηρίζει ότι υπάρχουν στο Αιγαίο.
Ικανοποιητικά είναι για την κυπριακή κυβέρνηση τα έγγραφα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τουρκία, καθώς και οι δηλώσεις του κοινοτικού επιτρόπου, αρμόδιου για τη Διεύρυνση Ολι Ρεν, όπως δήλωσε την Πέμπτη ο Κύπριος κυβερνητικός εκπρόσωπος Κ. Χρυσοστομίδης.
Ο εκπρόσωπος σημείωσε το γεγονός πως ο Ολι Ρεν κάλεσε την Τουρκία να συμμορφωθεί και να τηρήσει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε έναντι της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ιδίως να ανοίξει τα τουρκικά λιμάνια σε κυπριακά πλοία. «Τονίζει, δε, ο Ολι Ρεν ότι αυτή η εκπλήρωση δεσμεύσεων εκ μέρους της Τουρκίας δεν έχει καμία σχέση και δε συνδέεται με τους κανονισμούς της ΕΕ για την ενίσχυση των Τουρκοκυπρίων, απορρίπτει, δηλαδή, τη θέση της Τουρκίας ότι το ένα συνδέεται με το άλλο και πάνε μαζί», είπε ο Κύπρος Χρυσοστομίδης.
Από τουρκικής πλευράς, ο επικεφαλής διπλωματίας Αμπντουλάχ Γκιουλ δήλωσε ότι η έκθεση προόδου και το κείμενο εταιρικής σχέσης «περιλαμβάνουν απαράδεκτες απόψεις γύρω από το Κυπριακό», ανέφερε ωστόσο πως στα δύο αυτά κείμενα «χρησιμοποιήθηκε γλώσσα πολύ πιο προσεκτική σε σχέση με το παρελθόν».
Ο Αμπντουλάχ Γκιουλ επισήμανε ότι «το Κυπριακό μπορεί να σκιάσει τη στρατηγική συνεργασία που απαιτεί η διαδικασία της ΕΕ».
«Δεν είναι δυνατόν να γνωρίζουμε από τώρα τι είδους συνεργασία θα είναι αυτή που θα έχουμε με την ΕΕ. Το είπα και στους πρεσβευτές των χωρών - μελών της ΕΕ. Μπορεί να υπάρξει περιεκτική λύση στο Κυπριακό στο πλαίσιο του ΟΗΕ. Η Τουρκία και η τουρκοκυπριακή πλευρά είναι έτοιμες γι' αυτό, αλλά το πρόβλημα δεν μπορεί να λυθεί μονομερώς», δήλωσε. Αναφερόμενος στο σύνολο των δύο αυτών κειμένων, ο Τούρκος υπουργός ανέφερε ότι «υπάρχουν σε αυτά πολλά θετικά και αρνητικά σημεία». Συμπλήρωσε ότι «γίνονται κάποιες διαπιστώσεις σχετικά με τις δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις. Μπορεί να συμφωνήσουμε σε κάποια και να διαφωνήσουμε σε κάποια άλλα. Δεν πρόκειται όμως για νέα αιτήματα της ΕΕ».