Eurokinissi |
Η έκθεση παραδόθηκε στα κράτη - μέλη το Σάββατο και παρουσιάστηκε χτες στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων που συνεδρίασε στις Βρυξέλλες, ενώ αναμένεται να συζητηθεί και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που θα πραγματοποιηθεί Πέμπτη και Παρασκευή μέσω τηλεδιάσκεψης.
Επιβεβαιώνοντας ότι αποτελεί κρίκο για τη συνέχιση των παζαριών και της προσπάθειας συμβιβασμών, που σε κάθε περίπτωση θα είναι σε βάρος των λαών, από την έκθεση - σύμφωνα με όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας - «εύγλωττα» λείπουν ζητήματα όπως:
-- Η οποιαδήποτε αναφορά στο casus belli με το οποίο απειλεί η Τουρκία την Ελλάδα, κράτος - μέλος της ΕΕ, στην περίπτωση που η τελευταία ασκήσει κυριαρχικά της δικαιώματα σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, αυξάνοντας την αιγιαλίτιδα ζώνη της από 6 σε 12 ναυτικά μίλια.
-- Συνακόλουθα, δεν γίνεται αναφορά στο γεγονός ότι η Τουρκία έχει επανειλημμένα παραβιάσει την περιλάλητη UNCLOS (τη σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας), που επιτρέπει ακριβώς την επέκταση της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης και αναγνωρίζει δικαίωμα σε ΑΟΖ και για τα νησιά, κάτι που δεν αναγνωρίζει η Τουρκία.
-- Κατ' επέκταση, δεν υπάρχει αναφορά στις συνεχείς παραβιάσεις του εναέριου χώρου και των χωρικών υδάτων της Ελλάδας από την Πολεμική Αεροπορία και το Πολεμικό Ναυτικό της Τουρκίας, κινήσεις σε ευθεία προσβολή εθνικής κυριαρχίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η 16σέλιδη έκθεση αναφέρει για τα Ελληνοτουρκικά ότι «η αμφισβήτηση των θαλάσσιων ορίων» της Ελλάδος από την Τουρκία σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο υπήρξε «μείζων παράγοντας προβλημάτων» για τις ευρωτουρκικές σχέσεις, ενώ η υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου «αγνόησε τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες». Η έκθεση αναφέρει επίσης ότι «η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ θα πρέπει να αντιμετωπίζεται μέσω διαλόγου και καλόπιστων διαπραγματεύσεων, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της UNCLOS, με προσφυγή - εφόσον απαιτείται - στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης». Υπάρχει επίσης αναφορά στις υπερπτήσεις τουρκικών μαχητικών επί ελληνικού εδάφους. Παράλληλα, στην έκθεση καταγράφεται ότι στην κρίση του Εβρου το 2020 η Τουρκία ενθάρρυνε ενεργά μετανάστες και πρόσφυγες να εισέλθουν με βία στο έδαφος της ΕΕ. Επιπλέον, καταγράφεται ότι η Τουρκία αρνείται να δεχθεί την επιστροφή 1.450 μεταναστών από την Ελλάδα, όπως υποχρεούται από τη Δήλωση.
Απέναντι σε αυτά, η ΕΕ επιστρατεύει τη λεγόμενη «διττή προσέγγιση» - «θετική ατζέντα» και απειλή για «περιοριστικά μέτρα». Η θετική ατζέντα περιλαμβάνει πέντε σημεία: α) συνεργασία στο Μεταναστευτικό, β) επιτάχυνση των επανεγκαταστάσεων από την Τουρκία στην ΕΕ, κυρίως για Σύριους πρόσφυγες, γ) έναρξη συζήτησης για αναβάθμιση της Τελωνειακής Ενωσης, δ) επανάληψη συνομιλιών υψηλού επιπέδου και ε) ενίσχυση των διαπροσωπικών επαφών.
Ο δε κατάλογος «έξυπνων, κλιμακούμενων και εφόσον χρειαστεί αναστρέψιμων περιοριστικών μέτρων» περιλαμβάνει: Ενίσχυση των υπαρχουσών κυρώσεων - ευχολογίων για να συμπεριλάβουν και νομικά πρόσωπα, περιορισμούς στην ευρωτουρκική οικονομική συνεργασία, συμπεριλαμβανομένων εργασιών της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και άλλων οικονομικών οργανισμών, τομεακές κυρώσεις στην τουρκική οικονομία, όπως αρνητικές ταξιδιωτικές οδηγίες από κράτη - μέλη της ΕΕ, επιβολή κυρώσεων στην Ενέργεια και σε τομείς που σχετίζονται με αυτή κ.ά.
Ο ίδιος ο Μπορέλ, σε δηλώσεις του με το πέρας του ΣΕΥ, χαρακτήρισε την Τουρκία «το πιο σημαντικό θέμα» στη χτεσινή συνάντηση, τη δε έκθεση μια «καλή βάση» για ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των υπουργών, που έδωσαν πρόσθετες «εκτιμήσεις» πάνω στο κείμενο και ευρύτερα. «Είχαμε μια γενικά θετική αποτίμηση. Υπήρχαν κάποιες σκέψεις για ορισμένα θέματα τα οποία θα μεταφέρω στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για παραπέρα συζητήσεις», όπου είναι και να υιοθετηθεί η έκθεση, συνέχισε, προσθέτοντας ότι η ΕΕ θέλει «στενές σχέσεις» «με μια σημαντική χώρα» όπως είναι η Τουρκία, υπερασπιζόμενη ταυτόχρονα τα «συμφέροντα» των κρατών - μελών.
Χαιρέτισε εξάλλου το γεγονός ότι «είχαμε κάποια σημάδια προς τη σωστή κατεύθυνση» από πλευράς Αγκυρας, ονομάζοντας ως τέτοια τα «βήματα αποκλιμάκωσης στην Ανατ. Μεσόγειο, με απομάκρυνση πλωτών γεωτρυπάνων και ερευνητικών σκαφών από την κυπριακή ΑΟΖ», απέφυγε όμως να κάνει οποιαδήποτε αναφορά στις προκλητικές ενέργειες της Τουρκίας στις ελληνικές θαλάσσιες ζώνες. Προετοιμάζοντας πάντως για άλλη μια μακρά διαδικασία, είπε πως στην ΕΕ θα συνεχίσουν να παρακολουθούν την κατάσταση, τις εξελίξεις στη Λιβύη (όπου εμπλέκονται τουρκικές Ενοπλες Δυνάμεις), στο εσωτερικό της Τουρκίας, το Κυπριακό, τις «διαπραγματεύσεις και προκαταρκτικές συνομιλίες» στα Ελληνοτουρκικά.
Προηγουμένως ο υπουργός Εξωτερικών, Ν. Δένδιας, φτάνοντας στο ΣΕΥ στις Βρυξέλλες, δήλωσε ότι «καταρχήν η έκθεση είναι θετική, διότι προσλαμβάνει σωστά την Τουρκία ως πρόβλημα που αφορά το σύνολο της Ευρώπης και υπογραμμίζει επίσης τα προβλήματα τα οποία η τουρκική συμπεριφορά δημιουργεί για την ΕΕ». Μια αντιστροφή της πραγματικότητας, εφόσον ακριβώς με την ένταξη των Ελληνοτουρκικών στο ευρωτουρκικό παζάρι τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα μπαίνουν στο κρεβάτι του Προκρούστη, όπως και στα παζάρια για τη διασφάλιση της «εταιρικής σχέσης» μαζί της.
Αλλωστε, και ο ίδιος ο Ν. Δένδιας παραδέχτηκε σε δηλώσεις του ότι «υπάρχουν και ελλείψεις, όπως π.χ. το casus belli, οι αναφορές σε τουρκικές παραβατικότητες, όπως ο τρόπος διατύπωσης για τα Βαρώσια (σ.σ. η έκθεση μιλά για "μονομερείς ενέργειες" της Αγκυρας) ή ευθείες παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου για τη Θάλασσα, της UNCLOS». Εσπευσε πάντως να καθησυχάσει ότι στη συζήτηση που θα ακολουθούσε στο Συμβούλιο θα υπογράμμιζε «αυτές τις ελλείψεις».
Σημειωτέον, σήμερα το πρωί ο ΥΠΕΞ μεταβαίνει στο Ντίσελντορφ, όπου αναμένεται να συναντηθεί με τον Αρμιν Λάσετ, πρωθυπουργό του γερμανικού κρατιδίου της Ρηνανίας - Βεστφαλίας, πρόεδρο της Χριστιανοδημοκρατικής Ενωσης (CDU) και πιθανό μελλοντικό καγκελάριο, ο οποίος, όπως σημειώνεται από διάφορες πηγές εντός ΕΕ, «συνομιλεί» απευθείας με την Αγκυρα για την ανανέωση της Συμφωνίας για το Μεταναστευτικό.
Εξάλλου, ενόψει και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο Κυρ. Μητσοτάκης είχε χτες τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πρόεδρο της Γαλλίας Εμ. Μακρόν. Συζήτησαν για την έκθεση Μπορέλ, τις ευρωτουρκικές σχέσεις, την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο και τις εξελίξεις στη Λιβύη.
Στο μεταξύ, η αξία της Τουρκίας στους σχεδιασμούς του ευρωατλαντικού άξονα φάνηκε και από τη ...γαργάρα που έκανε χτες ο γγ του ΝΑΤΟ Γ. Στόλτενμπεργκ, ερωτηθείς σε συνέντευξη Τύπου αν η λυκοσυμμαχία εξετάζει κυρώσεις ή έστω κάποια «σκληρή δήλωση» σε βάρος της Αγκυρας για την αγορά των «S-400», τη συμπεριφορά της στην Ανατολική Μεσόγειο και τις παραβιάσεις δημοκρατικών δικαιωμάτων στο εσωτερικό της χώρας.
Απαντώντας, ο Στόλτενμπεργκ είπε ότι το σχέδιο «ΝΑΤΟ 2030» (για τη λειτουργία του ΝΑΤΟ στη νέα δεκαετία) «παρέχει μια πλατφόρμα, μια ευκαιρία να επαναλάβουμε τις αξίες μας, συμπεριλαμβανομένου του κράτους δικαίου, της δημοκρατίας, των ατομικών ελευθεριών, και αποδίδω μεγάλη σημασία σε αυτές τις αξίες, θα συνεχίσω να το τονίζω αυτό στις συναντήσεις μου με συμμάχους, συμπεριλαμβανομένης φυσικά της Τουρκίας». Ως λύση πρόβαλε «να ενισχύσουμε το ΝΑΤΟ ως πολιτική πλατφόρμα για να διαβουλευόμαστε και όταν βλέπουμε διαφορές και διαφωνίες μεταξύ συμμάχων. Οι συζητήσεις για τις αξίες μπορεί να είναι δύσκολες, αλλά γι' αυτό χρειαζόμαστε αυτές τις συζητήσεις και πρέπει να χρησιμοποιήσουμε το ΝΑΤΟ ως τη μοναδική πλατφόρμα διαλόγου», είπε...
Σημειωτέον, οι δηλώσεις Στόλτενμπεργκ έγιναν στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου για τη διήμερη Σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών της λυκοσυμμαχίας, η οποία ξεκινά σήμερα και ανάμεσα σε άλλα εστιάζει στο «ΝΑΤΟ 2030», την «εμβάθυνση του διατλαντικού δεσμού», την προετοιμασία της Συνόδου Κορυφής του Οργανισμού που προγραμματίζεται για τον Ιούνη, τη συζήτηση για ένα νέο Στρατηγικό Δόγμα του ΝΑΤΟ (το τελευταίο υιοθετήθηκε το 2010), την κλιμάκωση της αντιπαράθεσης με τη Ρωσία κ.λπ.