Οι ομαδικοί τάφοι μαρτυρούν τη δολοφονία ολόκληρων οικογενειών από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής |
Τώρα το «μπαλάκι» πέφτει στην ελληνική κυβέρνηση, η οποία οφείλει να αξιοποιήσει την απόφαση του δικαστηρίου και να διεκδικήσει με αξιώσεις από τη Γερμανία αποζημιώσεις για τα στυγερά εγκλήματα που διέπραξαν τα γερμανικά στρατεύματα Κατοχής την περίοδο 1941 - 1944.
Η απόφαση του Αρείου Πάγου βάζει φραγμό στην ασυλία του γερμανικού δημοσίου και δίνεται το «πράσινο φως» για την αποκατάσταση όλων εκείνων που μαρτύρησαν κάτω από την μπότα του Γερμανού κατακτητή, τόσο στην Ελλάδα όσο και σε άλλες χώρες.
Το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο απέρριψε τους ισχυρισμούς της Γερμανίας ότι απολαμβάνει το δικαίωμα της ετεροδικίας και πως δεν μπορούν τα ελληνικά δικαστήρια να εκδικάζουν σχετικές υποθέσεις.
Ειδικότερα, ο Αρειος Πάγος αναφέρει ότι το διεθνές έθιμο της ετεροδικίας δεν ισχύει στην περίπτωση του Διστόμου.
Στη νομική γλώσσα αυτό σημαίνει ότι δε θα μπορούσε να δικαστεί στη χώρα μας μια αγωγή για κάποιον που σκοτώθηκε στη διάρκεια μάχης ή για οτιδήποτε άλλο που εντάσσεται στην έννοια της ένοπλης σύγκρουσης.
Οταν, όμως, κάποιος δολοφονήθηκε για εκδικητικούς λόγους, όπως ο άμαχος πληθυσμός του Διστόμου, τότε οι αδικοπραξίες δεν πηγάζουν από ένοπλη σύγκρουση και συνεπώς σωστά οι αγωγές αποζημίωσης δικάστηκαν στην Ελλάδα. Εισηγητής σ' αυτή τη δίκη ήταν ο Ν. Γεωργίλης, ενώ ανάλογη ήταν και η εισήγηση του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Π. Δημόπουλου.
Κατά του γερμανικού δημοσίου ψήφισαν οι αντιπρόεδροι του Αρείου Πάγου Γ. Βελλής, Θ. Τόλιας, Κ. Παπαλάκης και οι αρεοπαγίτες Ε. Χαριτάκης, Ι. Μυγιάκης, Ηλ. Βλάσσης, Κ. Τσαμαδός, Δ. Ζέρβας, Δ. Παπαθανάσης, Θ. Λαφαζάνος, Γ. Χριστόφιλος, Θ. Παπαγιαννάκης, Ν. Γεωργίλης, Αν. Μοσχανδρέου και Δ. Παπαμήτσος. Μειοψήφησαν ο πρόεδρος του ΑΠ Στ. Ματθίας και οι αρεοπαγίτες Γ. Ρήγος, Θ. Μπάκας, Κ. Βαρδαβάκης και κατά ένα σκέλος (του διεθνούς εθίμου) ο Αρ. Κρομμύδας.
Οι εξελίξεις στον τομέα των γερμανικών αποζημιώσεων αναμένονται ραγδαίες τώρα που δημοσιεύτηκε και η απόφαση του Αρείου Πάγου. Εκτιμάται ότι η Γερμανία θα βρεθεί σε δύσκολη θέση και θα πιεστεί αφόρητα να καταβάλλει τις αποζημιώσεις ύψους 11,5 περίπου δισ. δραχμών στους συγγενείς των θυμάτων του Διστόμου.
Μάλιστα, η γερμανική κυβέρνηση για να αποφύγει τη δικαστική απόφαση, η οποία θα προκαλούσε αλυσιδωτές αντιδράσεις διεθνώς, προσπάθησε να προωθήσει νομοσχέδιο που να αναγνωρίζει το δικαίωμα αποζημίωσης μόνο σε όσους υποβλήθηκαν σε καταναγκαστικά έργα. Με τον τρόπο αυτό ήθελε να προλάβει τις διεκδικήσεις για αποκατάσταση της ηθικής βλάβης των θυμάτων των ναζιστικών θηριωδιών.
Η θετική απόφαση του Αρείου Πάγου για το Δίστομο, την οποία βάσει των ευρωπαϊκών συμβάσεων είναι υποχρεωμένη να εφαρμόσει η Γερμανία, άνοιξε διάπλατα το δρόμο για αντίστοιχες καταδικαστικές αποφάσεις από τα Πρωτοδικεία όλης σχεδόν της χώρας μας, όπου εκκρεμούν χιλιάδες αγωγές Ελλήνων πολιτών είτε πρόκειται να κατατεθούν και άλλες.
Μέχρι τώρα η ελληνική κυβέρνηση δεν έδειξε ότι είναι διατεθειμένη για να αξιοποιήσει την απόφαση του Αρείου Πάγου. Οι νομικοί εκπρόσωποι των συγγενών των θυμάτων του Διστόμου Ι. Σταμούλης και Γ. - Α. Μαγκάκης έχουν δηλώσει ότι θα προχωρήσουν σε κατάσχεση ποσού, ύψους 11,5 δισ. δραχμών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Κομισιόν) σε βάρος του γερμανικού δημόσιου.
Ο πρώην ευρωβουλευτής θα ζητήσει από το Πρωτοδικείο Βρυξελλών να κηρύξει εκτελεστή την απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου που είναι αμετάκλητη και επικυρώνει την επιδίκαση από το Πρωτοδικείο Λιβαδειάς περίπου 11,5 δισ. δραχμές μαζί με τους τόκους. Αν προκύψει οποιαδήποτε αντίρρηση από την Κομισιόν, τότε θα ακολουθήσει προσφυγή στο Δικαστήριο Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.